آیا تا به حال به این فکر کردهاید که چرا بچهها در دبستان انقدر راحت دوستانشان را لو میدهند؟ قبل از اینکه روی این رفتار برچسب «چاپلوسی» بزنیم، باید بدانیم که آنها هنوز الفبای وفاداری را یاد نگرفتهاند و قانون مراجع قدرت، تمام دنیای آنهاست.
مهسا زحمتکش
از منظر روانشناسی رشد، بهویژه بر اساس نظریه تحول اخلاقی لارنس کلبرگ، کودکان در اواخر دوران خردسالی و سالهای آغازین دبستان در سطح «پیشقراردادی» (Pre-conventional) قرار دارند. در این سطح و به خصوص در مرحله اول آن (جهتگیری اطاعت و تنبیه)، مفهوم اخلاق برای کودک کاملاً بیرونی، عینی و ملموس است. از دیدگاه او، قوانین مطلق، غیرقابل تغییر و وضعشده از سوی منبع قدرت (معلم یا والد) هستند. در این ساختار ذهنی، «کار خوب» یعنی اطاعت محض برای دوری از تنبیه یا کسب پاداش، و «کار بد» یعنی هرگونه تخطی از این قوانین. بنابراین، وقتی کودک همکلاسی خود را مثلا به دلیل ننوشتن تکلیف لو میدهد، از دیدگاه شناختی خودش در حال اجرای عدالت و صیانت از قانون است و هنوز توانایی درک مفاهیم پیچیدهتری مانند وفاداری گروهی، حریم خصوصی همسالان یا پیامدهای اجتماعی رفتار خود (مانند طرد شدن) را ندارد.