واردات قرار بود انحصار بازار خودرو را بشکند، اما خودروهای خارجی خودشان به کالای گرانقیمت تبدیل شدند.
به گزارش خبرنگار خودرو تابناک، چند سال است که هر بار صحبت از ساماندهی بازار خودرو به میان میآید، یک نسخه تقریباً ثابت هم تکرار میشود: واردات را آزاد کنید تا رقابت ایجاد شود، انحصار شکسته شود و قیمت خودروهای داخلی پایین بیاید. روی کاغذ، منطق ساده است؛ وقتی مصرفکننده بتواند میان یک خودروی داخلی و چندین محصول خارجی انتخاب کند، خودروساز داخلی دیگر نمیتواند هر قیمتی را که خواست روی محصول خود بگذارد. اما بازار خودرو ایران در عمل نشان داده که فاصله میان «واردات خودرو» و «رقابت واقعی» بسیار بیشتر از چیزی است که در حرفها تصور میشود.
همینجا اولین تناقض شکل میگیرد؛ قرار بود واردات خودرو قیمت را پایین بیاورد، اما وقتی خودروی وارداتی با قیمت بالا به دست مصرفکننده میرسد، عملاً نمیتواند رقیب مستقیم خودروهای داخلی باشد. خریدار ایرانی که توان خرید یک خودروی چند میلیارد تومانی را ندارد، با دیدن یک خودروی خارجی ۲ یا ۳ میلیارد تومانی لزوماً از خرید خودروی داخلی منصرف نمیشود؛ چون مسئله او انتخاب میان دو خودرو نیست، بلکه ناتوانی در خرید هر دو است.
در سالهای اخیر خودروهای وارداتی دوباره به بازار ایران برگشتهاند و مدلهای متنوعی از برندهای چینی، ژاپنی، کرهای و اروپایی در مسیر ورود قرار گرفتهاند، اما تعداد و سرعت ورود آنها هنوز به اندازهای نیست که بتواند ساختار بازار را تغییر دهد. از طرف دیگر، هزینههای واردات، نرخ ارز، حقوق ورودی، مالیات، عوارض، هزینههای حملونقل، خدمات پس از فروش و حاشیه سود واردکننده باعث شده خودرویی که در بازار جهانی یک محصول میانرده محسوب میشود، هنگام رسیدن به بازار ایران به کالایی چند میلیارد تومانی تبدیل شود.