به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در روزهای پرالتهاب اجتماعی، بازار پیشبینی آینده داغ میشود. هرچه اضطراب جمعی بیشتر باشد، میل به دانستن «آنچه خواهد شد» نیز افزایش مییابد. در چنین فضایی گروهی با تکیه بر «نجوم» و محاسبات ستارگان سخن از ساعات سعد و نحس میگویند، برخی با عنوان «کهانت» مدعی ارتباط با موجودات نامرئی و دریافت خبر از آینده میشوند، و عدهای نیز با نامهایی چون علوم غریبه، رمالی و سحر به پیشگویی رو میآورند. نقطه مشترک همه اینها وعدهای است که به انسان نگران میدهند: اینکه میتوان آینده را پیشاپیش دید یا مسیر آن را با دانشی پنهان کنترل کرد.
با این حال، در سنت اسلامی و بهویژه در سخنان اهلبیت علیهمالسلام، نگاه بسیار محتاطانه و حتی انتقادی نسبت به چنین ادعاهایی وجود دارد. در نهجالبلاغه نقل شده است که وقتی امیرالمؤمنین علیهالسلام قصد حرکت به سوی خوارج را داشت، کسی با استناد به علم نجوم او را از حرکت در آن ساعت نهی کرد. امام با صراحت این ادعا را به چالش کشید و فرمود: آیا گیر طبیعی و سالمِ زیستن خارج میشوند. برنامهریزیها و راهبردهای آیندهی آنها بهجای عقلانیت، مشورت، توکل و تلاش، بر پایهی اوهام و خبرهای نامطمئن از آینده بنا میشود؛ آیندهای که روشن نیست اساساً تحقق پیدا کند یا نه.
در چنین فضایی، انسان بهجای اینکه با توکل بر خدا و بهکارگیری عقل، تجربه و سنّتهای الهی در عالم برای آینده خود تصمیم بگیرد، از یک گفتهی منجّم یا رمال میترسد یا به آن دل میبندد. این همان چیزی است که امام علی علیهالسلام نسبت به آن هشدار میدهد؛ زیرا هم ایمان را آسیب میزند و هم اراده و مسئولیتپذیری انسان را تضعیف میکند. طبیعی است که در چنین شرایطی بازار رمالان، منجّمان شهرتطلب و مدعیان علوم غریبه گرم میشود؛ کسانی که با بازی با ترسها و امیدهای مردم، عدهای را گرد خود جمع میکنند، بیآنکه مسئولیتی در قبال پیامدهای فکری و روانی این کار بر عهده بگیرند.