نگاهی به پنج شخصیت ماندگار ادبیات کودک؛
چرا قهرمانهای محبوب کودکان اینقدر دردسرسازند؟
خوانشی روانشناختی از شازده کوچولو، پینوکیو، ماتیلدا، پیپی جوراببلنده و شنگول و منگول، شخصیتهایی که نه با ترسها، اشتباهها و تفاوتهایشان در ذهن کودکان ماندگار شدهاند.
سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بزرگسالان معمولاً از شخصیتهای ادبیات کودک انتظار دارند الگوهایی بینقص باشند؛ شخصیتهایی که همیشه تصمیم درست میگیرند، اشتباه نمیکنند و در پایان، پیام روشنی برای آموزش اخلاق به کودکان به جا میگذارند. اما اگر کمی دقیقتر به ماندگارترین آثار ادبیات کودک نگاه کنیم، متوجه میشویم که تقریباً هیچیک از شخصیتهایی که نسلهای مختلف با آنها زندگی کردهاند، چنین ویژگیهایی ندارند. آنها دروغ میگویند، اشتباه میکنند، میترسند، سرکشی میکنند، احساس تنهایی دارند یا حتی گاهی تصمیمهایی میگیرند که پیامدهای تلخی به دنبال دارد. با این حال، همچنان محبوب هستند و به بخشی از حافظه جمعی کودکان و حتی بزرگسالان تبدیل میشوند.
این موضوع اتفاقی نیست. روانشناسان رشد، سالهاست تأکید میکنند که کودک برای رشد عاطفی و شناختی، بیش از آنکه به شخصیتهای کامل نیاز داشته باشد، به شخصیتهایی نیاز دارد که احساسات واقعی را تجربه کنند. کودک در داستان به دنبال یک معلم اخلاق نیست؛ او به دنبال کسی میگردد که بتواند ترس، کنجکاوی، خشم، حسادت، امید یا تنهایی خود را در او ببیند. به همین دلیل است که شخصیتهای ماندگار ادبیات کودک، بیش از آنکه پاسخ در اختیار کودک بگذارند، او را با پرسشهایی درباره زندگی روبهرو میکنند.