
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، فتح خرمشهر یکی از مهمترین وقایع دوران هشت سال جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران بوده. رویدادی که طی ۴۴ سال اخیر با یاد شهدا به ویژه شهید محمد جهانآرا گره خورده است. فرماندهای که به یاد او شعر «ممد نبودی» سروده و ماندگار شد.
اما اینکه چرا حماسیترین شعر دفاع مقدس به یاد شهید محمد جهانآرا سروده شد، ماجرایی دارد؛ فرماندهای که تا آخرین لحظات پای خرمشهر ایستاد و حتی برای روزهای بعد از فتح آن برنامهریزی کرد؛ در حالی که روز آزادی خرمشهر را ندید.
بنابر روایت فارس، محمدعلی نورانی همرزم شهید محمد جهانآرا است. آشنایی آنها به روزهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برمیگردد. روزهایی که شهید جهان آرا بعد از ماهها زندگی مخفی و دور از چشم ساواک، به خرمشهر بازگشته بود و با همسن و سالهایش مجموعهای به نام «کانون فرهنگی-نظامی جوانان مسلمان» راهاندازی کرده بود. بچههای انقلاب در این کانون عضو بودند و مأموریتشان انجام کارهای مختلف فرهنگی و حفاظت از مرزها و حفاظت از خانههای مردم و[wpcc-element _tag=”source” src=”https://media.khabaronline.ir/d/2026/05/24/0/6417228.mp4?ts=1779612305000″ type=”video/mp4″ _close=”0″]
محمد نورانی درباره این سروده بیان میکند: «محمد جهانآرا برای آزادی خرمشهر و پیروزی خیلی زحمت کشید. محمد برای بعد از پیروزی خرمشهر، برنامههای متعددی داشت. او میگفت: انشاءالله اگر برگشتیم، برای اقصاد شهر چه کار باید بکنیم، برای مسائل اجتماعی شهر چهکار باید بکنیم، طرح داشت، برنامه داشت و امیدوار بود که و با همین بچههایی که مقاومت کردند، خرمشهر را آزاد کنیم، بتوانیم برای مسائل فرهنگی-اجتماعی شهر و مسائل اقتصادی شهر کار کنیم. ولی متأسفانه محمد آزادی خرمشهر را ندید و داغش برای همیشه در دل دوستانش ماند؛ و دوستانش این درد و مرثیه او را در نبودش تحت عنوان اینکه ممد نبودی سرودند. سرودهای که جایگاه ویژهای یافت و در دل یک ملت نشست.»
