به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، برای پاسخ به این سؤال که «اگر زمان مرگ هر انسانی در علم الهی معین شده است، چرا در روایات آمده برای تأخیر زمان مرگ صدقه و صلهرحم داشته باشید» باید گفت بر اساس تعالیم قرآن، قضای الهی سهگونه است.
زمان مرگ انسانها یا اجل در علم الهی به دو نحو قطعی (حتمی) و غیر قطعی (مشروط) معین شده است. اجل قطعی به هیچ وجه قابل تغییر نیست.
بنابر روایت ابنا، برای پاسخ به این سؤال که «اگر زمان مرگ هر انسانی در علم الهی معین شده است، چرا در روایات آمده برای تأخیر زمان مرگ صدقه و صلهرحم داشته باشید» باید گفت بر اساس تعالیم قرآن، قضای الهی سهگونه است:
الف. قضا در علم مکنون که از علوم انحصاری خداست (مانند زمان وقوع قیامت کبری) و تغییری در آن واقع نمیگردد.
ب. قضای حتمی که خداوند وقوع حتمی آن را به پیامبر یا فرشته اطلاع داده و تغییر در آن راه ندارد.
ج. تقدیرات غیر حتمی یا معلق و مشروط که هم وقوع و(حتمی) و غیر قطعی (مشروط) معین شده است (۲)، اجل قطعی به هیچ وجه قابل تقدیم یا تأخیر نیست، ولی اجل غیر قطعی، متوقف بر حصول شرایطی است که متناظر با تأخیر یا تقدیمِ وقوع شرط، زمان وقوع مرگ نیز مؤخر یا مقدم میشود (۳). در روایات انجام اموری سفارش شده که سبب بخشایش گناهان میشود، مانند عبادت، تقوا، فرمانبرداری از رسولان الهی، صدقه و صلهرحم، که انسان با استمداد از آنها، میتواند اجل غیر قطعی خود را تا زمان اجل قطعی و محتوم به تأخیر اندازد (۴).
پینوشت:
۱- خوئی، ابوالقاسم (۱۳۹۴) البیان فی تفسیرالقرآن، سوم، قم: حوزه علمیه قم، ص ۴۱۷-۴۰۹.
۲- انعام/ ۲.
۳- نوح/۲و۳؛ طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۰ق) تفسیر المیزان، ج ۷، دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ص۹.
۴- مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۷۳) معارف قرآن، مکرر، قم: مؤسسه در راه حق، ص۲۱۳- ۲۱۰؛ سعیدیمهر، محمد (۱۳۹۳) آموزش کلام اسلامی، ج ۲، شانزدهم، قم: طه، ص ۲۳۱ و ۲۳۲.