به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حرکت امام حسین (ع) از مدینه به مکه و سپس از مکه به سمت کوفه، یکی از مهمترین مقاطع تاریخ اسلام است. در این میان، حضور چند ماهه ایشان در مکه و خروج ناگهانی در روز هشتم ذیالحجه (یوم الترویه)، روزی که حجاج برای انجام مناسک حج به سمت عرفات میروند، همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است.
بنابر روایت ابنا، گاهی چنین مطرح میشود که امام حسین (ع) در حال انجام مناسک حج تمتع بودند، اما به دلیل احساس خطر، نیت خود را به عمره مفرده برگردانده، حج را نیمهتمام رها کرده و مکه را ترک گفتند. اما این گزاره از اساس نادرست بوده و عبارت «رها کردن حج نیمهکاره» با واقعیت همخوانی ندارد.
بررسی تاریخی ورود امام به مکه
امام حسین (ع) در ماه شعبان سال ۶۰ هجری قمری وارد مکه شدند. بر اساس موازین فقهی، هر مسلمانی که بخواهد وارد مکه شود، باید محرم شده و اعمال عمره (طواف، سعی صفا و مروه، و تقصیر) را انجام دهد. در ماههای غیر از ماههای حج ( جامعه زنده باشد.
درمجموع میتوان گفت این باور مشهور در میان عوام و حتی برخی متون تاریخی که «تغییر نیت امام حسین (ع) از حج تمتع به عمره مفرده» و «نیمهکاره رها کردن حج» است به دلایل زیر صحیح نیست:
۱. امام حسین (ع) از بدو ورود به مکه نیت عمره مفرده داشتند و اعمال آن را پیشتر به اتمام رسانده بودند.
۲. ایشان در ماه ذیالحجه اساساً برای حج تمتع محرم نشدند و هیچ احرامی شکسته نشد.
۳. خروج در روز ترویه (۸ ذیالحجه)، یک تصمیم استراتژیک برای حفظ حرمت مکه، خنثیسازی توطئه ترور اموی و رساندن صدای بیداری به حاجیانی بود که از سراسر جهان اسلام گرد آمده بودند.
استفاده از عباراتی نظیر «حج ناتمام»، تقلیل دادن ابعاد عظیم این قیام آگاهانه است و باید با تبیین صحیح تاریخی، جایگاه این تصمیم بزرگ در راستای حفظ کیان اسلام روشن گردد.