خبر رأی اخیر شورای رقابت که با شکایت تپسی علیه اسنپ مرتبط بود، نشان میدهد که کماکان یکی از مسائل مهم اکوسیستم استارتآپی و اقتصاد دیجیتال کشور، مسئله تنظیمگری و جلوگیری از انحصار است. در این اتفاق که در بازه آذر و دی ماه ۱۳۹۸ رخ داده، شرکت اسنپ با خرید حدود هزار سیمکارت و ثبت درخواستهای متعدد سفر و لغو آن در پلتفرم تپسی، سبب اخلال در عمکرد پلتفرم تپسی شده است. این پرونده اخیرا در صحن شورا هرچند با تأخیر بسیار برررسی شده و رأی محکومیت اخیر صادر شده است. بر اساس این شکایت، شرکت اسنپ به صورت سازمانیافته اقدام به ثبت درخواست سفر در تپسی کرده و پس از بهدستآوردن شماره رانندگان، اقدام به لغو سفر میکرده است. همچنین، پس از بهدستآوردن شماره رانندگان، اسنپ با این رانندهها تماس برقرار کرده و از آنان درخواست کرده تا در این پلتفرم فعالیتکنند. در این یادداشت به چرایی ضدرقابتی بودن رفتار اسنپ و تاثیر مخرب انحصار بر رفاه مصرفکننده و نمونههای مشابه در جهان میپردازیم و از همینرو بررسی میکنیم که شورای رقابت به عنوان نهاد تنظیمگر رقابت بهتر است با اینگونه رفتارها چگونه برخورد کند تا از رقابت در بازار صیانت شود.
در ابتدا و به عنوان مقدمه باید اشاره کرد که در پلتفرمهای اقتصاد دیجیتال یا به عبارت دقیقتر اقتصاد اشتراکی(Sharing economy) رسیدن به شبکه بزرگی از کاربران در وجوه مختلف پلتفرم – در اینجا یعنی رانندگان و مسافران- نقطه کلیدی موفقیت هر پلتفرم است. در پرونده اخیر طرح شده از سمت تپسی، میتوان اظهار کرد که تماسهای سازمانیافته شرکت اسنپ و لغو سفر پس از اخذ شماره راننده، میتواند آثار مخربی بر شبکه تپسی بگذارد. آنطور که در این پرونده مطرح شده، این اقدام سازمانیافته اسنپ، تاثیر مخربی به شکل زیر بر کسب و کار تپسی و نیز رقابت در بازار و رفاه مصرف کننده داشته است: