طی روزهای اخیر، خوابگاههای دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل اعلام شده است.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، دلیل رسمی این اقدام، «برگزاری غیرحضوری امتحانات پایان نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴» عنوان شده است. با این حال، در بستر شرایط کنونی ایران در بهمنماه ۱۴۰۴ — پس از اعتراضات به وضعیت اقتصادی و اتفاقات بعدی همچون قطعی اینترنت، گمانهزنیهای متعدد، ناترازی انرژی و تعلیق یا مجازیشدن گسترده مدارس و دانشگاهها — این تصمیم با انتقادات و پرسشهایی نیز مواجه شده است.
تحلیل یک تصمیم
بر اساس اظهارات رمضان رحیمی دشتلویی، عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، تعطیلی خوابگاهها «تنها یک جابهجایی فیزیکی نیست؛ بلکه تغییری عمیق در زیست دانشجویی است». این تصمیم در حالی گرفته شده که دانشگاهها نه تنها نقش آموزشی، بلکه مسئولیت حمایت از سلامت روان و انسجام اجتماعی دانشجویان را نیز بر عهده دارند. به گفته وی، دوری ناگهانی از فضای جمعی خوابگاه میتواند حس تعلق و تعاملات اجتماعی ضروری برای رشد فردی و تحصیلی را تضعیف کند.
چالشهای آموزش مجازی و نابرابری زیرساختی
رحیمی دشتلویی با اشاره به نابرابری امکانات آموزشی هشدار داده است: «نمیتوان از دانشجویی که به اینتر برای مسئولیتپذیری نهادهای آموزشی در قبال عدالت، سلامت روان و تابآوری اجتماعی است. به گفته رحیمی دشتلویی، «صدای دانشجویان باید شنیده شود» تا شکاف میان سیاستگذاری و واقعیت دانشگاهها عمیقتر نشود.
کارشناسان معتقدند در این شرایط دانشگاهها باید مشاورههای روانشناختی آنلاین و برنامههای حمایت جمعی مجازی را تقویت کنند. همچنین زیرساخت اینترنت و امکانات آموزشی برای دانشجویان مناطق محروم تسهیل شود. شیوههای ارزیابی مجازی با درنظرگرفتن محدودیتهای موجود بازنگری شود. زمان بازگشایی خوابگاهها نیز بهطور شفاف و با مشارکت نمایندگان دانشجویی اعلام گردد.
در نهایت، مدیریت بحران در آموزش باید انسانمحور و مبتنی بر تابآوری روانی-اجتماعی باشد، نه صرفاً تصمیمهایی مقطعی که بار آن بر دمان آسیبپذیرترین گروهها — یعنی دانشجویان — گذاشته میشود.
محمدرضا شیرازی رحمانی