۱۳۹۶/۰۳/۱۸ ۱۴:۱۴
با معرفي همسران رسول خدا به عنوان «مادر» (1)، حفظ احترام آنان بر همه مسلمانان واجب شد، ولي هم دشمنان در باره همسران حضرت (بخصوص براي پس از وفات ايشان) نقشه ها كشيده بودند؛ هم ممكن بود رفتارهاي نسنجيده خودِ آنان در زمان حيات يا پس از وفات رسول خدا به ساحت دين ضربه هاي جبران ناپذير بزند، از اينرو تكاليف ويژه اي متوجه همسران شد از جمله اين كه از ازدواج دوباره منع شدند و مسلمانان هم از ازدواج با همسران ايشان بعد از وفاتش منع گشتند:
وَ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَ لا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِكُمْ كانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظيما (2)
و حق نداريد پيامبر خدا را آزار دهيد و هرگز حق نداريد با همسرانش پس از ايشان ازدواج كنيد. اينها در نزد خدا گناهي عظيم است. اما چرا اين محدوديت براي همسران رسول خدا و مسلمانان ايجاد گرديد؟
1) بعضي فضيلتي براي همسران پيامبر ساخته و جعل كرده اند و با توجه به آن، اين منع را توجيه نموده اند. آنان گفته اند: هر زني در بهشت همسر آخرين شوهر دنيايي اش خواهد بود. (3) بعد روايتي جعل كرده اند كه «همسران رسول خدا در دنيا، همسران آخرتي او هم هستند.»(4) پس اگر آنان پس از وفات مجاز به ازدواج بودند و ديگر مسلمانان مجاز به عقد كردن آنان، اين امكان ايجاد ميشد كه رسول خ لا أَنْ تَنكِحُوا أَزواجَهُ مِنْ بَعدِهِ اَبَدَا» نقشه آنان را ناكام گذارد! (10)
احتمال سوم قوي است و دو احتمال قبلي از استحكام لازم برخوردار نيستند. خداوند براي اينكه منافقان به ساحت پيامبرش تعرّض و دستدرازي نورزند و نقشه هاي شومشان براي پس از پيامبر ناكام بماند، هم همسران را به خانهنشيني امر كرد؛ هم ديگران را از ازدواج با آنان منع نمود.
اين منع براي مقابله با نقشههاي شوم نفاق بود، نه به خاطر رعايت دل پيامبر و پذيرش غيرتورزيهاي افراطي. شأن پيامبر از چنين غيرتورزيهايي پيراسته است.
پي نوشت ها:
1. احزاب (33) آيه 6.
2. همان، آيه 53.
3. حقي بروسوي، روحالبيان، بيروت، دار الفكر، ج7، ص216.
4. همان.
5. همان.
6. همان.
7. زمخشري، كشاف، بيروت، دار الكتاب العربي، 1407 ق، ج 3، ص556.
8. طبرسي، مجمعالبيان، تهران، اسلاميه، 1382 ق، ج7، ص 128 ( ذيل آيات 7-11 نور).
9. محمد محي الدين، تفسير ابنعربي، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1422 ق، ج3، ص1508.
10. فيض كاشاني، صافي، تهران، صدر، 1415 ق، ج2، ص 363، قرطبي، الجامع، تهران، ناصر خسرو، 1364 ش، ج 14، ص 230.
و حق نداريد پيامبر خدا را آزار دهيد و هرگز حق نداريد با همسرانش پس از ايشان ازدواج كنيد. اينها در نزد خدا گناهي عظيم است. اما چرا اين محدوديت براي همسران رسول خدا و مسلمانان ايجاد گرديد؟