ترکیه بهسرعت برای ایجاد روابط با کشورهای ترکزبان اقدام کرد و میزبان نخستین نشست از این دست را درسال۱۳۷۱ /۱۹۹۲ بود. هدف این نشست، تعمیق روابط بر پایهی پیوندهای مشترک زبانی، فرهنگی و سیاسی بود. این ابتکار زمینهساز تشکیل شورای همکاری کشورهای ترکزبان درسال۱۳۸۸ /۲۰۰۹ شد؛ نهادی که بعدها به سازمان کشورهای ترک تغییر نام داد.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «امواج میدیا» در مقالهای به بررسی رقابت ایران و ترکیه در آسیای مرکزی پرداخته که در ادامه آمده است.
لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
از جنگ ناگورنو-قرهباغ در سال۱۳۹۹ /۲۰۲۰ تا فروپاشی دولت پیشین سوریه در اواخرسال۱۴۰۳ /۲۰۲۴ و توافق صلح مقدماتی ارمنستان و جمهوری آذربایجان که در مرداد ۱۴۰۴/اوت ۲۰۲۵ امضا شد، تحولات متعددی توجهها را دوباره به رقابت ایران و ترکیه در شام و قفقاز جنوبی معطوف کرده است.
با این حال، آسیای مرکزی عرصهی دیگری برای این رقابت به شمار میرود. با شکلگیری اتحاد آنکارا-باکو و قرار گرفتن جمهوری آذربایجان در جایگاه گذرگاهی برای اهداف گستردهتر “پانترکی” ترکیه، این روندها شایسته بررسی دقیقتر هستند.
برای درک محاسبات آنکارا و تهران باید به فروپاشی اتحاد یهگذاری خارجی در نظر گرفته شوند، بلکه باید بهعنوان بازیگران راهبردی دیده شوند که آیندهی خود را در نظم پیچیده منطقهای شکل میدهند.
وستنیج در پایان نتیجهگیری کرد “کشورهای آسیای مرکزی هرچه بیشتر نقش فعالتری در پیگیری منافع چندبُعدی خود برای تضمین آیندهشان هستند و این ایران و ترکیه هستند که تلاش میکنند و گاهی به تکاپو میافتند تا اهمیت و ارتباط خود را با تحولات گستردهتر ژئوپلیتیک اوراسیا حفظ کنند. برای دو قدرت کلیدی آسیای مرکزی، قزاقستان و ازبکستان، الگوهایی که کشورهایی، چون سنگاپور و امارات متحده عربی دنبال کردهاند منبع الهام مهمی بهشمار میروند و ترکیه و ایران صرفاً ابزارهایی برای رسیدن به آن آینده هستند. “