بازار ارزهای دیجیتال و داراییهای سایه در ایران همواره رفتارهای قیمتی خاصی نشان میدهد که در نگاه اول برای ناظران اقتصادی و فعالان تازهکار مبهم به نظر میرسد. یکی از بارزترین نمونهها در این فضا، تفاوت نرخ ریالی تتر (USDT) بهعنوان بزرگترین استیبلکوین بازار و دلار اسکناسی در بازار آزاد تهران است. با وجود اینکه تتر از نظر ساختاری متصل به ارز ملی آمریکا است، اما بررسی روندها نشان میدهد که در بیشتر روزهای سال، کاربران برای تهیه این دارایی دیجیتال باید بهای بیشتری نسبت به ارز فیزیکی بپردازند. در این گزارش به بررسی ریشههای اقتصادی و زیرساختی این پدیده میپرد مستقیماً در بسترهای معاملاتی آنلاین تخلیه میشود. در این موقعیتها نرخ تتر پتانسیل جهشهای چند هزارتومانی را پیدا میکند تا زمانی که با بازگشایی بازار سنتی در روز کاری بعد، تعادل نسبی میان این دو ارز برقرار شود.
نقش صرافیهای ایرانی در قیمتگذاری تتر
برخلاف باور عمومی که تغییرات نرخ تتر را به رفتارهای دستوری پلتفرمها نسبت میدهد، فرایند قیمتگذاری در صرافیهای معتبر داخلی بر پایه سازوکار عرضه و تقاضا در بازار همتابههمتا و از طریق دفتر سفارشات (Order Book) شکل میگیرد. یک صرافی ارز دیجیتال ایرانی در واقع نقش تسهیلگر و میزبان را برای تلاقی سفارشهای خرید و فروش کاربران ایفا میکند.
البته میزان عمق بازار صرافی، حجم نقدینگی موجود در پلتفرم و توانایی فنی آن در برقراری ارتباط با شبکههای آربیتراژ خارجی، فاکتورهای تعیینکنندهای هستند که میتوانند نوسانات غیرعادی را مهار کرده و نرخ عرضه نهایی را به ارزش واقعی دارایی نزدیکتر نگه دارند.