در دنیای امروز که بحران تغییرات اقلیمی، افزایش تقاضای انرژی و کاهش منابع فسیلی به چالشهای جدی بدل شدهاند، انرژی هستهای بهعنوان یکی از کارآمدترین و پاکترین گزینههای تأمین انرژی، اهمیتی دوچندان یافته است
جوان آنلاین: در دنیای امروز که بحران تغییرات اقلیمی، افزایش تقاضای انرژی و کاهش منابع فسیلی به چالشهای جدی بدل شدهاند، انرژی هستهای بهعنوان یکی از کارآمدترین و پاکترین گزینههای تأمین انرژی، اهمیتی دوچندان یافته است. برخلاف سوختهای فسیلی، تولید برق از انرژی هستهای با انتشار ناچیز گازهای گلخانهای همراه است و میتواند نقش مؤثری در کاهش آلودگی هوا، گرمایش زمین و هزینههای بلندمدت تولید برق ایفا کند. افزون بر این، پایداری تولید، قیمت تمامشده پایین در بلندمدت و قابلیت استفاده در حوزههایی، چون آبشیرینکنی و پزشکی، انرژی هستهای را به ابزاری راهبردی در توسعه پایدار تبدیل کرده است. در شرایطی که بسیاری از کشورها از جمله رقبای منطقهای ایران با جدیت به سمت توسعه این فناوری حرکت میکنند، غفلت از سرمایهگذاری در این حوزه میتواند تبعات اقتصادی، زیستمحیطی و حتی امنیتی در پی داشته باشد. اکنون زمان تصمیمگیری هوشمندانه فرارسیده است.
۱۰ کشور برتر در تولید انرژی هستهای در جهان
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، امریکا با دارا بودن ۹۳ نیروگاه اتمی، در صدر بیشترین تعداد نیروگاههای هستهای در دنیا قرار دارد. فرانسه با ۵۶، چین با ۵۵ و روسیه با ۳۷ نیروگاه اتمی نیز در رتبههای دوم تا چهارم قرار دارند. نکته جالب اینکه در ایران فقط یک نیروگاه هستهای به نام نیروگاه اتمی بوشهر با ظرفیت هزارو ۲۴ مگاوات ساخته شده است. دادههای مؤسسه EI، فهرستی از چند کشور پیشتاز در تولید انرژی هستهای را نشان میدهد که در صدر آنها ایالات متحده امریکا قرار دارد. این کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۸۱۶ تراوات ساعت برق هستهای تولید کرده و نزدیک به ۸/۲۹ درصد از کل تولید جهانی این نوع انرژی را به خود اختصاص داده است. پس از امریکا، چین، فرانسه و روسیه به ترتیب با سهمهای ۹/۱۵، ۴/۱۲ و ۹/۷ درصدی در جایگاههای دوم تا چهارم قرار گرفتهاند. همچنین طبق همین گزارش، ایران با تولید ۶/۶ تراوات ساعت انرژی هستهای در رتبه ۳۰ جهان قرار دارد. این میزان تولید، سهمی معادل ۲/۰ درصد از تولید جهانی را داراست.
سهم سبد انرژی ایران از صنعت هستهای
با وجود مناقشات زیاد سر پرونده هستهای ایران، اما کشور هنوز نتوانسته است در تولید انرژی هستهای اقدام مؤثری انجام دهد و به نتیجه برسد. طبق گزارش مؤسسه EI، تنها ۵/۰ درصد از انرژی ایران از سوخت هستهای تأمین میشود درحالیکه میانگین جهانی بر روی عدد ۴ درصد قرار دارد. به بیان دیگر، سهم انرژی هستهای از سبد عرضه انرژی در ایران، یکهشتم استاندارد جهانی است و فرانسه با اختصاص ۳۵ درصد از سبد انرژی خود به این انرژی پاک، رکورددار این شاخص است.
وقتی جهان به سمت انرژی هستهای میرود ما نباید عقب بمانیم
در یک سال گذشته اتحادیه اروپا چشم انداز سرمایهگذاری در نیروگاههای هستهای در سطح کشورهای این اتحادیه را ۵۰۰ میلیارد یورو ترسیم کرده است. عربستان سعودی با داشتن ذخایر غنی نفتی، ساخت ۱۶ رآکتور هستهای را در دستور ساخت قرار داده است. همچنین امارات متحده عربی با داشتن ذخایر کلان نفت و گاز اقدام به ساخت چهار نیروگاه اتمی هزار و ۴۰۰ مگاواتی (تاکنون دو نیروگاه به بهرهبرداری رسیده است) با هزینهای بالغ بر ۴/۲۴ میلیارد دلار کرده که با تولید ۶/۵ گیگاوات ۲۵ درصد از برق مصرفی این کشور را تأمین میکند. فنلاند بزرگترین نیروگاه هستهای جهان را با ظرفیت هزار و ۶۵۰ مگاوات تولید برق پاک پس از ۱۶ سال با تأخیری ۱۲ ساله و هزینهای ۱۰ میلیارد یورویی سال گذشته راهاندازی کرد. این کشور یکی از متعهدترین کشورها در کاهش گازهای گلخانهای جهان است. ژاپن با وجود تعطیلی رآکتورهای هستهای به دلیل سونامی چند سال گذشته، بازگشت به کار هفت رآکتور تعطیل شده و تأمین ۲۲ درصد برق کشور را در دستور کار دارد. کره جنوبی تأمین ۳۰ درصد برق هستهای و افزایش اشتغال ۱۰۰ هزار نفر را در چشم انداز فعالیتهایش دارد. چین تعداد رآکتورهای اتمیاش را طی ۱۰ سال گذشته از ۱۳ به ۵۳ رآکتور رسانده است. توجه به آمارها و ارقام فوق نشان از اقبال و توسعه استفاده از انرژی هستهای در جهان دارد.