اقتصاد۲۴– دولت جو بایدن از بندهای غروب توافقنامه هستهای ۲۰۱۵ با ایران، به عنوان یک جنبه معمول از دیپلماسی عدم اشاعه که میتواند پس از بازگشت به مسیر توافق بازنگری شود، دفاع کرده است.
سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید به نیوزویک گفت که چشم انداز هستهای کنونی بسیار ناپایدار است و اجازه بدهید واضح بگویم: در شرایط فعلی، خورشید از قبل غروب کرده است. سخنگوی شورای امنیت ملی ایالات متحده گفت: هدف ما بازگرداندن پایبندی ایران به این توافق است. تمرکز بر بندهای غروب بیشتر یک انحراف از خط اصلی است. این توافق، هر مسیری را برای رسیدن به یک سلاح هستهای مسدود میکند.
با این حال، موضوع بندهای غروب همچنان برای منتقدان برجام یک بحث و جدل باقی مانده است. چارچوب توافق به ایران اجازه میدهد تا سال ۲۰۲۶ عملیات سانتریفیوژهای پیشرفته را آغاز کند و سپس تا سال ۲۰۳۱ اورانیوم بیشتری را در سطوح بالاتر غنیسازد.
با این حال، در صورت احیای توافق، دولت بایدن استدلال کرده است که زمان کافی برای گفتگو درباره ترتیبات بیشتر وجود خواهد داشت. سخنگوی شورای امنیت ملی گفت: محدودیتهای موجود در ذخایر اورانیوم غنیشده و سطح غنیسازی ایران تا سال ۲۰۳۱ ادامه دارد و عمیقترین و فوریترین اهداف منع اشاعه را برای نزدیک به یک دهه تضمین میکند. این امر برای ما فضا و زمان لازم را میخرد.
در حالی که این تاریخهای انقضا در میان مخالفان برجام بحثبرانگیز بوده، چنین اقداماتی برای توافقهای هستهای دوجانبه نسبتاً رایج است. مانند توافق NEW START که محصول توافق START قبلی بود و ماهها قبل از امضای توافق تازه منقضی شد. این توافق نیز عاقبت مشابهی در دوران دونالد ترامپ داشت تا اینکه دولت بایدن یک روز قبل از فروپاشی کامل آن، آن را تمدید کرد.
سخنگوی شورای امنیت ملی گفت: در حالی که برخی از مفاد برجام غروب میکنند، اما بیشتر توافقهای کنترل تسلیحاتی دارای مفادی هستند که برای همیشه دوام نمیآورند. معمولاً چنین مقرراتی نیاز به تجدید یا جایگزینی دارند. این همان کاری است که ما قصد انجام آن را داریم و اگر ایران توافق را نقض کند یا بخواهد فریبکاری به خرج دهد، تحریمهای ما هم ممکن است غروب کند.
برخی از مهمترین مفاد برجام بدون غروب هستند. مانند ابزارهای بازرسی قدرتمند پروتکل الحاقی با آژانس و ممنوعیت برخی فعالیتهای مرتبط با توسعه تسلیحات هستهای. به عبارت دیگر اگر ما پایبندی ایران به تعهد هستهای اش را بازگردانیم، ده سال بعد به جایی خواهیم رسید که اکنون هستیم. با این تفاوت که وضعیت بسیار بهتر خواهد بود چرا که برنامه تحت نظارتهای دقیق خواهد بود.
بیشتر بخوانید: گامهای برنامه ریزی شده اتحادیه اروپا برای احیای برجام