به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، دیگر دیوارهای خانه، مدرسه و جامعه، مرزهای واقعی امنیت کودکان نیستند. کودکان نسل جدید در جهانی زندگی میکنند که حریم شخصی آنان نه در اتاق خواب، بلکه در صفحهنمایش تلفن همراه شکل میگیرد؛ جایی که هویت، احساسات و دادههایشان در معرض مشاهده، رصد و بهرهکشی قرار دارد. در چنین فضایی، امنیت کودک نهتنها به معنای حفظ جان و سلامت جسمانی او، بلکه بهطور فزایندهای به مفهوم «حق بر امنیت دیجیتال» گره خورده است؛ حقی نوپدید اما حیاتی که ضامن کرامت انسانی، رشد سالم و آینده اجتماعی کودکان است.
تحول دیجیتال، همزمان که ابزارهای تازهای برای آموزش، بازی، ارتباط و خلاقیت در اختیار کودکان قرار داده، بسترهایی نیز برای تهدید، سوءاستفاده و استثمار فراهم آورده است. از گردآوری بیضابطه دادههای شخصی تا دسترسی به محتوای زیانبار، از تبلیغات فریبنده تا بهرهکشی نمایشی در شبکههای اجتماعی، چهرههای گوناگون تهدید علیه کودکان، هر روز پیچیدهتر و پنهانتر میشود.
این وضعیت، مرز میان فرصت و آسیب را باریکتر از همیشه کرده است.از دیدگاه حقوق عمومی، امنیت دیجیتال کودکان بخشی از تعهد دولتها در قبال حق بر بقا، رشد، حریم خصوصی و مصونیت از هرگونه سوءرفتار است. بر اساس اصول بنیادین کنوانسیو در برابر تهدیدهای سایبری، بهرهکشی دادهای و خشونت مجازی محافظت کند، در واقع بخشی از حاکمیت خود را به منطق بیقاعده فناوری واگذار کرده است. دولت و قوه قضاییه باید با رویکردی آیندهنگر و هماهنگ، از سطح سیاستگذاری تا اجرا، نظامی جامع برای امنیت دیجیتال کودکان طراحی کنند؛ نظامی که در آن قانون، فناوری و فرهنگ بهصورت همافزا عمل کنند.
سرمایهگذاری بر امنیت دیجیتال کودکان، نه هزینهای بر دوش دولت، بلکه سرمایهای برای امنیت ملی است. آیندهای امن، اخلاقی و انسانی تنها زمانی ممکن است که کودکان امروز در محیطی سالم، آگاه و محترم رشد کنند. در این مسیر، مسئولیت دولت صرفاً اجرای قانون نیست، بلکه پاسداری از کرامت و هویت نسلی است که در دستان او، فردای ایران را رقم خواهد زد.
محمدمهدی سیدناصری حقوقدان و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان