
واکاوی روابط قدرت در اصفهانِ دوره سلجوقی؛
چرا اصفهان در مقابل حمله مغولها تاب نیاورد؟
اصفهان- مترجم کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک» با اشاره به کمتوجهی پژوهشها به تاریخ سلجوقی اصفهان گفت: کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی»، یکی از مهمترین دورههای مغفول تاریخ ایران را با رویکردی علمی و مبتنی بر منابع اصلی بازخوانی میکند.
سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – کوروش دیباج: اصفهان در حافظه تاریخی ایرانیان بیش از هر چیز، با شکوه عصر صفوی شناخته میشود؛ شهری که میدان نقشجهان، چهارباغ، مدرسهها، بازارها و کاخهایش آن را به نماد تمدن شهری ایران بدل کردهاند. با این حال، پیش از آنکه صفویان، اصفهان را به پایتخت ایران تبدیل کنند، این شهر در سدههای پنجم و ششم هجری، در دوره سلجوقیان، یکی از مهمترین مراکز سیاسی، فرهنگی و اداری جهان اسلام بود؛ شهری که نهتنها مرکز فرمانروایی سلجوقیان محسوب میشد، بلکه در شکلگیری نظام دیوانسالاری ایرانی، گسترش زبان فارسی، تثبیت ساختار حکمرانی ایرانی ـ اسلامی و حتی بازتعریف مناسبات قدرت در ایران میانه نقشی اساسی ایفا کرد.
در سالهای اخیر، تاریخنگاری ایران بهویژه در حوزه مطالعات شهری، بیش از گذشته به اهمیت «تاریخ محلی» توجه نشان داده است؛ رویکردی که میکوشد شهرها را نه صرفاً در قالب بناها و سلسلههای حکومتی، بلکه بهعنوان شبکهای زنده از نیروهای اجتماعی، مذهبی، اقتصادی و سیاسی مطالعه کند. در این میان، کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی» نوشته داوید دوران گدی، پژوهشگر برجسته تاریخ ایران میانه، از جمله آثاری است که توانسته تصویری متفاوت و چندلایه از اصفهان سلجوقی ارائه دهد؛ تصویری که فراتر از روایتهای کلیشهایِ «غلبه ترکان بر ایرانیان» حرکت میکند و سازوکار پیچیده تعامل، تقابل و همزیستی نخبگان ایرانی و حاکمان سلجوقی را به نمایش میگذارد.
