۱۴۰۰/۱۰/۰۱ ۱۲:۳۹

پرسش:
چگونه خداوندي كه از رگ گردن انسان به او نزدیکتر است (سوره ق: 16) يا خداوندي كه واسطه ميان انسان و قلبش است، (انفال: 24) نيازمند واسطه و رسانهاي همچون جبرئيل است؟ یا نیازمند واسطه زبانی برساخته انسانها است و معانی را از طریق الفاظ به پیامبر منتقل میکند و خودش آنها را در ذهن و روح پیامبر جاگذاری نمیکند؟
پاسخ:
مقدمه:
خداوند از طریق وحی، پیامهایی به انبیاء ارسال نموده است؛ ازاینرو، این اشکال پدید آمده که چرا خداوند بهواسطه فرشته وحی و از طریق الفاظ، پیامها را ارسال کرده؛ درحالیکه طبق آیات قرآن، خداوند به انسان نزدیک است و به خاطر همین آیات، میتواند بدون واسطه، وحی را بر قلب و ذهن پیامبر جاری کند. در اینجا در قالب نکاتی به تشریح مسئله میپردازیم.
نکته اول:
خداوند به هیچکس و هیچچیز نياز ندارد و همهچیز وابسته به ذات اوست. بر اساس بینش توحیدی، جز ذات متعالی خداوند هیچ موجودی دارای وجود استقلالی نیست و ذاتشان عین نیاز به خداوند است. بر این اساس، ربوبیت ذاتی و استقلالی مخصوص خداوند است و نسبت دادن این صفت الهی به مخلوق، فقط بهعنوان اینکه مظهر و تجلی صفات خداوند هستند، ممکن و جایز است. اينكه خداوند متعال، اموري را به ديگران (كه شیمی، مصطفی، وحی شناسی، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1387 ش.
پینوشتها:
1. طباطبايي، سید محمدحسین، تفسير الميزان، ترجمه موسوى همدانى، دفتر انتشارات اسلامى جامعهى مدرسين حوزه علميه قم، قم 1374 ش، ج 20، ص 298.
2. سوره نمل، آيه 102؛ سوره بقره، آيه 97؛ سوره عبس، آيه 16.
3. طباطبائي، سيد محمدحسین، قرآن در اسلام، قم، دفتر انتشارات اسلامي، چاپ هشتم، 1375، ص 85.
4. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۳ ش، ج 1، ص 176؛ علامه مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ ق، ج 18، ص 266.
5. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، قم، دارالثقافة، ۱۴۱۴ ق، ص 215؛ علامه مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج 11، ص 64.
6. سوره شعراء، آیات 194 – 193.
7. طاهري، حبيبالله، درسهايي از علوم قرآن، تهران، چاپ اول، 1377، ج 1، ص 251 ـ 258.
8. سوره مزمل، آیه 5.
9. خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن، انتشارات دوستان، [بیتا]، ج 2، ذیل واژه وحی.
10. سوره یونس، آیه 15.
