اقتصاد۲۴– آبان، به ایستگاه آخر نزدیک است. ماهی که انگار از سال ۹۸ به بعد، تداعی دیگری در ذهن مردمان این مرز و بوم دارد. این روزها گویی، از تمام پس کوچههای شهر، بوی بنزین به مشام میرسد. بویی که هم با این هوای همیشه آلوده از دود پیوند دارد و هم به یکی از تلخترین خاطرات جمعی مردم پیوند خورده است. حالا، اما پس از گذشت چهار سال، نه تنها با افزایش قیمت بنزین خو گرفتیم بلکه موانع مهمتری پیش روی حیات خود میبینیم.
حالا به آلودهترین روزهای پاییزی کشور رسیدیم. روزهایی که بسیاری از کلانشهرها هشدار قرمز به تن کردهاند و از غلظت آلایندهها لبریزند. بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، آلاینده شاخص هماکنون «ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون» با میانگین ۱۳۶ و کیفیت هوا در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس است. آلاینده شاخص هوای پایتخت طی ۲۴ ساعت گذشته «ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون» با میانگین ۱۴۴ بود و کیفیت هوای پایتخت در شرایط ناسالم برای گروههای حساس قرار داشت. اما منشا آلودگی هوای تهران تقریبا برای تمام مردم درگیر با این معضل عیان است؛ از انواع مختلف خودروها (از جمله خودروهای سبک و سنگین) تا نوع سوخت مورد استفاده. مسائلی همچون ترافیک، حمل و نقل و مصرف مازوت نیز در این زمینه تأثیرگذارند.
از طرف دیگر، پس از کاهش قابل توجه عرضه بنزین سوپر در کشور، حالا نزدیک به یک ماه است که بنزین یورو نیز در ایستگاههای سوخت کشور دچار کمبود شده و عرضه بنزین با کیفیت پایین به میزان چشمگیری افزایش یافته است. موضوعی که در بازگشت سریع آلودگی هوا در تهران بیتأثیر نیست. اما با نگاهی گذرا به آمار آلودگی هوا میتوان دریافت که حجم آلودگی در شهرهای صنعتی به خصوص شهرهای نزدیک به تهران به حدی بالا است که عملا دلیلی به جز افزایش حجم احتراق حاصل از سوختهای فسیلی بویژه مازوت در نیروگاهها و صنایع، بنزینهای بی کیفیت در خودروهای پرمصرف و تجهیزات گاز سوز قدیمی برای آن نمیتواند وجود داشته باشد. اما شاید بهتر باشد که به جای اشاره تنها به سوخت ناسالم به عنوان عامل اصلی آلودگی هوا، به جوانب دیگر از جمله خودروسازی، فعالیت کارخانهها، کمبود وسایل نقلیه عمومی و مسائل مشابه نیز اشاره کرد. اقداماتی همچون تدابیری برای پرداخت هزینه بنزین استاندارد یا ایجاد تبصرهها و امکانات خاص برای مصرفکنندگان بنزین، سبب میشود تا جدا از مردم عادی، دست کم خود مسئولان و خانوادههایشان بتوانند سالها بعد هم در این شهر نفس بکشند! مسئولانی که در مساله آلودگی هوا طی سالها نشان دادند که خالی از مسئولیتپذیری هستند، اما باز به هر نحو انگشت اتهام را چه در عدم مصرف بنزین سوپر و چه عدم استفاده از وسایل نقلیه عمومی تنها به سمت مردم نشانه رفتند.