غلامعلی افروز: باید در روند صدور مجوز فعالیت به سلامت روان مشاوران و روانشناسان توجه شود
جوان آنلاین: روانشناسان و مشاوران در حالی قرار است به ما مشاوره دهند و به سلامت روانمان کمک کنند که خیلی وقتها ممکن است این گروه خودشان هم از مشکلات روانشناختی رنج ببرند و نیازمند تراپی باشند! حالا در نظر بگیرید ما در شرایطی زندگی میکنیم که جدای از افرادی که در حوزههای مشاوره و روانشناسی تحصیل کردهاند، بسیاری از افراد هستند که به صرف سحرخیزی خود را در قامت یک روانشناس یا مشاور میدانند و در فضای مجازی و صفحات شبکههای اجتماعی به خصوص شبکههای مبتنی بر تصویر، کلینیکهای زردشان را برپا کردهاند و مشاوره میدهند و پکیج میفروشند. این در حالی است که دکتر غلامعلی افروز، عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران معتقد است باید در روند صدور مجوز فعالیت به سلامت روان مشاوران و روانشناسان توجه شود.
شاید تا همین چند سال پیش بسیاری از افراد حتی آنهایی که در زندگیشان مشکل داشتند و برای سر و سامان دادن به وضعیت خود نیازمند کمک گرفتن از یک مشاور یا روانشناس بودند، از مراجعه به این متخصصان ابا داشتند، چراکه احساس میکردند ممکن است به آنها انگ دیوانگی زدهشود. حالا، اما اوضاع فرق کردهاست. قیمتهای نجومی خدمات مشاوره و روانشناسی اینگونه خدمات را مختص قشر ثروتمند جامعه و حتی برخی از سریالها و فیلمها در عادیسازی استفاده از خدمات مشاوره و روانشناس این امر را برای جامعه عادی کردهاست و حتی گاهی اوقات این خدمات را خدماتی لاکچری جلوه میدهد. همچنان که بر اساس تعرفههای اعلام شده، تعرفههای خدمات روانشناسی و مشاوره سال ۱۴۰۴ برای ۴۵ دقیقه ارائه خدمت توسط کارشناسان ارشد پروانهدار ۵۰۳هزارو۵۰۰ تومان و توسط دکترای تخصصی پروانهدار ۶۲۰هزار تومان تعیین شدهاست. تعرفهای که البته اغلب اوقات جنبه نمایشی دارد و در عمل ویزیت دریافتی از سوی مشاوران و روانشناسی مبالغی بسیار بیشتر و حتی چند برابر این مقدار است. هزینههای روانشناسی و لاکچری شدن این خدمات برای مردم، اما فقط یک روی این ماجراست. واقعیت تلخ دیگری که در این حوزه وجود دارد، فعالیت مشاورنماها و همچنین مشاوران و روانشناسانی است که نه فقط مهارت لازم در این حوزه را ندارند، بلکه سلامت روان خودشان محل اشکال است!
توجه به سلامت روان مشاوران
طبق آمارهایی که علی فتحی آشتیانی، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره دادهاست، تاکنون حدود ۳۳ هزار پروانه اشتغال ملی و تخصصی برای اعضای این سازمان صادر شده که ۱۰ هزار و ۵۰۰ مجوز از طریق درگاه ملی مجوزها و ۲۳ هزار مجوز از طریق این سازمان صادر شدهاست. همچنین در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۳ هزار پروانه فعالیت صادر شد و مابقی طی ۲۰ سال فعالیت این نهاد تخصصی صادر شدهاست.
به گفته رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره، این سازمان در سال ۱۴۰۳ در حوزه صدور پروانه ۱۵۶ درصد رشد داشته و ۴۰ هزار نفر عضو دارد که هنوز پروانه فعالیت ندارند.
از نگاه چهرههای شاخص حوزه روانشناسی و مشاوره، اما لازم است برای صدور مجوز فعالیت روانشناسان و مشاورانی که قرار است سلامت روان جامعه را در دست بگیرند با دقت نظر بیشتری عمل شود. همچنانکه دکتر غلامعلی افروز، عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه در تعداد روانشناس در کشور وضعیت مناسبی داریم، تأکید میکند: «باید در روند صدور مجوز فعالیت به سلامت روان مشاوران و روانشناسان توجه شود.»
روانشناسان زیر ذرهبین
افروز با بیان اینکه روانشناسی مطالعه رفتارها و چگونگی پدید آمدن این رفتار است، میافزاید: «روانشناسی در مرحله اول خودشناسی است.»
وی با تأکید بر اینکه روانشناسی باید بستر مطلوب برای رشد و شکوفایی وجود انسانها را فراهم کند، نه اینکه بیماریها را شناسایی کند، تصریح میکند: «روز روانشناس دو بعد دارد، یک بعد تقدیر و تشکر و بعد دیگر اینکه مشاور و روانشناس بررسی کند از روز روانشناس سال گذشته تاکنون چه کردهاست؛ آیا توانسته به وظیفه خود عمل کند و تعرفههای قانونی را رعایت کردهاست یا خیر؟»
افروز با بیان اینکه وجود طلاق و جدایی میان روانشناسان پسندیده نیست، تصریح میکند: «کسی که نتواند خودش را اصلاح کند، چگونه میتواند جامعه را اصلاح کند.»