به دلیل چالشهایی که ممکن است در زندان برای فرد زندانی به وجود بیاید، اغلب خانوادههای زندانیان ناگزیرند ماهانه به فرد زندانی هزینههایی را پرداخت کنند که این میتواند بار سنگینی را بر دوش خانواده تحمیل کند چراکه اغلب خانوادههای زندانیان از طبقه ضعیف جامعه هستند. از آنجا که خانواده پایه اصلی جامعه است هم به طور مستقیم از زندانی شدن عضو خود تأثیر میپذیرد و هم بخشی از این تأثیرپذیری را خواهناخواه به جامعه منتقل میکند
جوان آنلاین: سه سال است هنوز خاطرات آن روز را در ذهنش مرور میکند؛ روزی که مأمورها به خانه ریختند و شوهرش را از پای بساط بلند کردند و بردند. با مقدار موادی که از خانه پیدا کردند، قاضی حکم کرد شوهرش باید چند سالی آب خنک بخورد! آب خنک خوردن شوهرش، اما باعث شده بود در تمام این سه سال یک آب خوش از گلوی او و فرزندانش پایین نرود. از نگاه سنگین همسایهها و هممحلیها که بگذریم، جور کردن دخل و خرج و مخارج خورد و خوراک و لباس و درس و مدرسه سه بچه قدونیمقد شوخی نبود؛ بچههایی که نمیتوانست همه جا دنبالشان برود و وقتی مردم درباره زندانیبودن پدرشان صحبت میکنند، گوششان را نگه دارد تا نشنوند چه میگویند و قداست پدر در نگاهشان بگذرد. پدری که هر چند معتاد، زندانی و خلافکار بود، اما باز هم پدر بود. در کنار اینها معتادانی که گاه و بیگاه در خانهشان سبز میشدند تا ببینند میتوانند جنسی تهیه کنند یا نه هم برایش دردسر بودند و هم نگرانش میکردند مبادا بچهها هم در مسیر پدر پا بگذارند. با تمام این مصیبتها، اما نه لیلا و نه سه فرزندش هیچ کدام مجرم و گناهکار نبودند، اما با مجازات شوهرش انگار آنها هم مجازات میشدند.
زندان و زندانیشدن مجرمها خیلی وقتها پایان راه نیست، بلکه آغازی برای بسیاری از چالشهاست. به همین خاطر است که نگاه پیشگیرانه در همه زمینهها و به خصوص در حوزه جرائم میتواند به مراتب کارایی بیشتری داشته باشد تا یک سیستم مجازات قوی! با تمام اینها، اما تا بوده همین بوده و برخی از افراد در مسیر خلاف و اشتباه میافتند و هم خودشان آسیب میبینند و هم به دیگران آسیب میرسانند. یکی از مهمترین گروههایی که در این وادی دچار آسیبهای جبرانناپذیر میشوند هم خانواده زندانیان هستند؛ خانوادههایی که خیلی وقتها تنها گناهشان این است که همسر یا فرزند یک فرد مجرم و خلافکار هستند، البته بخشی از زندانیان و مجرمان هم بابت جرائم غیرعمد یا جرائم مالی راهی زندان میشوند و لزوماً خلافکار یا کلاهبردار نیستند، اما با زندانی شدن آنها باز هم خانوادههایشان آسیب میبینند و به زحمت میافتند. خلاصهاش اینکه از هر زاویهای که به خانواده زندانیان نگاه کنید، درمییابید این گروه یکی از مهمترین اقشار و گروههای در معرض آسیبند و اگر حاکمیت و نهادهای حمایتی و گروههای مردمی هوایشان را نداشته باشند، همسر و فرزندان این افراد میتوانند در چرخه آسیبهای اجتماعی محو شوند و ناگزیر همان مسیری را طی کنند که پدر خانواده یا عضو بزهکار خانواده پیموده است.
نسبت سنی و جنسی زندانیان
پنجم خردادماه مصادف با روز نسیم مهر (روز ملی حمایت از خانواده زندانیان) درحالی گرامی داشته میشود که این خانوادهها در معرض انواع آسیبهای اجتماعی، فرهنگی، روانی و اقتصادی قرار دارند.