برای بهبود مدیریت ارزی، نیاز به بازسازیهای ساختاری در اقتصاد هستیم. بازکردن حساب سرمایه، هرچند در شرایط کنونی دشوار است و میتواند با جذب سرمایهگذاری خارجی و تقویت جریانهای مالی، فشار بر حساب جاری را کاهش دهد
جوان آنلاین: پیمانسپاری ارزی، سیاستی که صادرکنندگان را ملزم به بازگرداندن ارز صادراتی به کشور میکند، سالهاست در اقتصاد ایران بهعنوان ابزاری برای مدیریت نرخ ارز و تقویت تراز پرداختها به کار گرفته میشود، اما آیا این سیاست بهتنهایی میتواند چالشهای ارزی ایران را حل کند؟ با توجه به ساختار اقتصادی کشورمان و ریسکهای بالای حساب جاری، پیمانسپاری ارزی تنها بخشی از پازل مدیریت ارزی است و بدون هماهنگی با سیاستهای پولی و حساب سرمایه باز نمیتواند در بلندمدت نرخ ارز را پایدار نگه دارد.
اقتصاد کشورمان، به دلیل وابستگی به درآمدهای نفتی و نوسانات بازار جهانی، همواره با چالشهای ارزی دستوپنجه نرم کرده است. پیمانسپاری ارزی، سیاستی است که صادرکنندگان را ملزم میکند ارز حاصل از صادرات خود را به سیستم بانکی کشور بازگردانند، اما از دهههای گذشته بهعنوان راهکاری برای افزایش عرضه ارز و کنترل نرخ ارز در بازار داخلی به کار گرفته شده است. این سیاست در شرایطی که تراز پرداختهای ایران ما به دلیل کاهش درآمدهای نفتی یا تحریمها تحت فشار قرار دارد، اهمیتی دوچندان پیدا میکند، اما آیا این ابزار بهتنهایی قادر به حل مشکلات ارزی ایران است؟ پاسخ طبق تحلیلهای اقتصادی خیر است.
چرا پیمانسپاری ارزی لازم است؟
تراز پرداختهای کشورمان که شامل حساب جاری (صادرات و واردات کالا و خدمات) و حساب سرمایه (جریان ورود و خروج سرمایه) است، به دلیل ساختار اقتصادی خاص کشور شکننده است. ایران با ریسک بالای کسری حساب جاری مواجه است؛ کسریای که میتواند به کاهش ذخایر ارزی و افزایش فشار بر نرخ ارز منجر شود. پیمانسپاری ارزی با اجبار صادرکنندگان به بازگرداندن ارز، به افزایش عرضه ارز در داخل کمک میکند و میتواند بهطور موقت از نوسانات شدید نرخ ارز جلوگیری کند. این سیاست بهویژه در شرایط تحریم که دسترسی به ارزهای خارجی محدود است، بهعنوان یک ابزار کنترلی برای دولت عمل میکند.