
اقتصاد۲۴-از آنجا که بازار سرمایه ایران یکطرفه است و فروش استقراضی رونق ندارد، در فواصل رکودی بازار، کارگزاریهای بورسی ایران با کاهش بالای سودآوری همراه میشوند. در برخی کارگزاریهای بزرگ دنیا تنوع سبد درآمدی تا حدی افزایش یافته است که سهم کارمزد به صفر میل میکند و هیچ عایدی از این محل کسب نمیشود. این مهم لزوم تغییر رویکرد مدیران کارگزاریها را نشان میدهد چرا که هرچه وابستگی به درآمد حاصل از کارمزد خصوصا در بازار یک طرفه ایران کمتر باشد، بقا و پایداری یک کارگزاری بیشتر خواهد بود. از میان ۱۲کارگزاری مورد بررسی در این گزارش، سه کارگزاری آگاه، بانک پاسارگاد و بانک صنعت و معدن در دورههای اخیر بر سرمایهگذاری تمرکز کرده و توانستند سهم بیش از ۴۵درصدی از درآمد عملیاتی خود را به این بخش اختصاص دهند.
دیگر کارگزاریهای بورسی نیز در دورههای اخیر سهم سرمایهگذاری را در سبد درآمدی خود افزایش داده اند، اما هنوز بیش از ۷۰درصد درآمد این نهادها از بخش کارمزد معاملاتی است. از دیگر مواردی که میتوان برشمرد بحث اعتباردهی کارگزاری هاست. در سراسر دنیا کارگزاران میتوانند از منابع مالی خود به مشتریان اعتبار دهند و از این محل کارمزد دریافت کنند. در بسیاری از کارگزاریهای مطرح سهم بیش از ۵۰درصدی از درآمد به کارمزد اعتباردهی تخصیص دارد.
با وجود این کارگزاران بورسی ایران تنها نقطه واسط را ایفا میکنند و سهامدار را برای اعتبار به بانک متصل میکنند. این کار هیچ سودی برای این نهاد مالی ندارد که نیاز است تا سازمان بورس در رابطه با این موضوع تجدید نظر کند. تا پیش از این شرکتهای کارگزاری، وظیفه سبدگردانی و وظایفی مانند مشاور سرمایهگذاری، مشاور اعضا و پذیرش و مدیریت صندوقهای سرمایهگذاری را انجام میدادند؛ فعالیتهایی که به مرور از کارگزاریها جدا شد. برای رونق هرچه بیشتر این صنعت نیاز است سازمان بورس تمهیداتی بیندیشد تا کارگزاریها بتوانند فعالیتهای دیگری را نیز به انجام برسانند تا نتیجتا از وابستگی این صنعت به کارمزد معاملات کاسته شود.
