شهیدحاج حسین خرازی، سردار مرتضی قربانی، شهید احمد کاظمی و برادر محمد ابوشهاب شخصاً برای شناسایی منطقه عملیاتی وارد عمل میشوند. این چهار نفر به کمک افراد محلی از کنار رودخانه میمه با دو قاطر تا حدود ۴۰ کیلومتر به عقبه دشمن نفوذ میکنند. هر آن امکان اسارتشان میرفت. اما این گروه ۲۴ ساعت در منطقه دشمن میماند و آنها را شناسایی میکند
جوان آنلاین: هرگاه سخن از عملیات محرم در آبان ماه ۱۳۶۱ پیش میآید، ناخودآگاه اذهان به سوی ماجرای رودخانه دوئیرج و شهادت تعداد قابل توجهی از رزمندگان در طغیان این رودخانه فصلی سوق داده میشود. اما عملیات محرم پس از عدم الفتحی که در عملیات رمضان پیش آمده بود، فتح بابی در جبهههای دفاع مقدس بود و باعث تقویت روحیه رزمندگان شد. در این عملیات بیش از ۲ هزارو ۳۰۰ نفر از نیروهای دشمن به اسارت درآمدند که در نوع خود جالب توجه است. سردار رضا میرزایی، از رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس، تحقیقات خوبی در خصوص این عملیات انجام داده است. میرزایی معتقد است، عملیات محرم در یک مقطع زمانی خاص صورت گرفت و پیروزی به دست آمده در آن بسیار گرانقدر و ارزشمنده بود. چنانچه باعث شد در کنار اثرات معنوی، دستاوردهای مادی بسیاری نیز نصیب جبهه خودی شود. میرزایی میگوید: پیش از عملیات محرم چهار نفر از فرماندهان ارشد ایرانی به عمق خطوط دشمن نفوذ میکنند و یک روز تمام آنجا میمانند و عملیات شناسایی انجام میدهند.
چطور میتوانیم عملیات محرم را یک عملیات موفق بدانیم؟ آن هم در شرایطی که به نظر میرسد در استراتژی تعقیب و تنبیه متجاوز بن بست به وجود آمده است.
ایران بعد از فتح خرمشهر، میخواست یک قدم رو به جلو بردارد و وارد خاک عراق شود. نام این استراتژی همانطور که شما گفتید تعقیب و تنبیه متجاوز بود. اما در اولین قدم که اتفاقاً گام بزرگی هم بود، عملیات رمضان با عدمالفتح رو به رو شد. بعد از پایان رمضان، احساس میشد، یک دوره رکود دیگری در جبههها آغاز خواهد شد؛ لذا فرماندهان برای برون رفت از این وضعیت، دو عملیات مسلم بنعقیل در مهرماه و عملیات محرم در آبان ۶۱ را طراحی و اجرا میکنند. عملیات محرم از حیث ابعاد و دستاوردهایش بزرگتر از عملیات مسلم بنعقیل بود. در عملیات محرم، علاوه برآزادسازی ۳۰۰ کیلومتر از خاک کشورمان، ۲۰۰ کیلومتر هم از خاک دشمن به تصرف رزمندگان درآمد. پنج قله از ارتفاعات جبال حمرین، منابع نفتی موسیان طیب، حوضچههای نفتی زبیدات، تلمبهخانه و همینطور ۷۰ حلقه چاه به تصرف رزمندگان درمیآید که بسیار حائز اهمیت است. تقریباً میتوانیم بگوییم اهداف عملیات که آزادسازی ارتفاعات جبال حمرین و تأسیسات نفتی ابوغریب عراق بود، تا حد زیادی محقق میشود.
بیشتر قصد داریم در این گفتگو به شناختی از عملیات محرم دست پیدا کنیم، چرا نام این عملیات را «محرم» گذاشتند؟