اقتصاد۲۴ – اپاستور، گوگلپلی، واتساپ، بوتیم، ایمو، اینستاگرام، کالآف دیوتی، کلشآف کلنز، ساندکلاد، گوگلچت، گوگلمپ و گوگل ترنسلیت برخی از مهمترین پلتفرمهایی هستند که کاربران ایرانی از دسترسی آزاد و بدون محدودیت به آنها محرومند. فهرستی بلندبالا که فقط شامل آن دسته از پلتفرمهایی است که در بازه زمانی بیش از یک ماه گذشته با محدودیت مواجه شدهاند.
به گزارش پیام ما، عمده این محدودیتها با نظر و تصمیم دولت و دیگر نهادها در واکنش به ناآرامیهای کشور اخیر ایجاد شده است. مسئولان به طور مشخص درباره اینستاگرام و واتساپ از نقش این پلتفرمها در اغتشاشات سخن میگویند. در تازهترین اتفاق سرویس «گوگل پلی» پیامرسان ایرانی روبیکا را به عنوان یک بدافزار تشخیص داده است و تقابل جدیدی میان وزارت ارتباطات و گوگل پلی هم شکل گرفته است. صرفنظر از اینکه چه کسی و با چه هدفی دست به اقدامات زده، آنچه مسلم است، نتیجه محدودسازی و انسداد، محدودیت است. محدودیتی که بیتردید فعالیت کاربران و به تعبیر دیگر کار و زندگی شهروندان ایرانی را با مشکلات اساسی مواجه کرده است.
«گوگل پلی» فرایند محدودسازی برخی برنامهها و پلتفرمهای ایرانی را آغاز کرده و پس از بالا گرفتن انتقادها از پیامرسان «روبیکا» این پلتفرم را حذف کرده است. اقدامی که حالا با واکنش وزارت ارتباطات مواجه شده و این وزارتخانه در اطلاعیهای در این رابطه از مقابله به مثل علیه گوگلپلی خبر داده است. وزارت ارتباطات در این اطلاعیه اعلام کرد: «در روزهای اخیر شاهد موج جدیدی از اعمال محدودیتهای خارج از عرف پلتفرمهای آمریکایی در مواجهه با رویدادهای اجتماعی و برنامههای بومی ایران عزیز هستیم.» وزارت ارتباطات با اشاره به حذف مطالب و هشتگهای مربوط حمله تروریستی شاهچراغ در پلتفرمهای آمریکایی گفته است پلتفرمهای خارجی همزمان مانع از «انتشار و حتی ترویج ویدئوهای تحریکآمیز حاوی خشونت عیان» نمیشوند و این اقدام را مصداق «استاندارد دوگانه این پلتفرمها را در تفسیر آزادی بیان و حقوق بشر» خوانده است. وزارت ارتباطات اقدام گوگلپلی در راستای آنچه «فرآیند محدودسازی برخی از برنامهها و پلتفرمهای ایرانی به بهانه حمایت از حریم خصوصی کاربران» خوانده، «غیرمسئولانه» میداند، موکداً تاکید دارد که این پلتفرمهای ایرانی همچون روبیکا، «هیچ هشدار پیشینی از سوی گوگل دریافت نکرده بودند و بهرغم اینکه بلافاصله اعتراض خود را نسبت به این رفتار غیرمسئولانه اعلام کردهاند، تاکنون هیچ پاسخی از گوگل دریافت نکردهاند.» وزارت ارتباطات که تاکید دارد اقدامات اخیر گوگلپلی، «محدود به یک یا دو برنامه خبرساز نیست و طی دو هفته گذشته درباره چند برنامه کاربردی ایرانی دیگر نیز اعمال شده»، رفتار این شرکت چندملیتی عظیم در حوزه فناوری و تکنولوژی را «سیاسی» میداند و بر حمایت تمامقد از پلتفرمهای بومی تاکید کرده است.
این اطلاعیه همچنین از دستور وزیر ارتباطات در خصوص تشکیل کمیتهای شامل کارشناسان فنی خبره و مستقل خبر میدهد تا در صورت دریافت مستندات مورد ادعای شرکت گوگل درخصوص پلتفرمهای ایرانی، این دادهها بهطور دقیق مورد بررسی قرار گیرد و نتیجه بررسیها به اطلاع عموم و بهخصوص دستگاههای ذیربط از جمله مرکز ملی فضای مجازی برسد. این در حالی است که به باور یک کنشگر حوزه فناوری که سابقه راهاندازی چند نمونه از موفقترین پلتفرمهای مستقل داخلی همچون «کارزار» را در کارنامه دارد، گوگلپلی در اقدام اخیر خود چندان هم نابجا عمل نکرده است.
حامد بیدی که بهجز راهاندازی استارتاپ اجتماعی کارزار، از سال ٩١ تاکنون در قامت مدیرعامل مرکز طراحی اسپیرال نیز فعالیت میکند، در گفتگو با «پیام ما» میگوید: «واقعیت این است که در حال حاضر مستند یا داده دقیقی که ناظر بر اثبات فعالیتهای نامتعارف و غیرقانونی این اپلیکیشنهای داخلی و نقض حریم خصوصی کاربران یا فعالیتهای امنیتی آنها علیه حقوق کاربران باشد، در دست نیست.» او میگوید: «درواقع برای اینکه بتوان با دقت و بهطور مستند و مستدل درباره این دست اقدامات و رفتار پلتفرمهای داخلی داوری و اظهارنظر کنیم و بهعنوان مثال از این بگوییم که بهخصوص روبیکا بهعنوان پلتفرمی که بیش از دیگر پلتفرمها به دلایل اینچنینی هدف انتقاد افکار عمومی قرار گرفته، در بازه زمانی یکی، دو ماه گذشته مرتکب نقض حریم خصوصی شده، طبیعتاً لازم است که کارشناسان موضوع را بهطور دقیق بررسی کنند.
بیشتر بخوانید: چرا راننده تاکسی، تروریست شاهچراغ را با مامور لباس شخصی اشتباه گرفت؟