طبق اسناد امنیتی جدید آمریکا و چین، الگوی «رقابت کنترلشده، همکاری حداقلی و گفتوگو برای مدیریت ریسک» بر سیاست دوکشور حاکم خواهد بود؛ واشنگتن و پکن طرف مقابل را بزرگترین چالش خود میدانند و اختلافات از سطح سیاستهای گذرا به نگاههای متفاوت به نظم جهانی رسیده است.
جوان آنلاین:دو سند مهم امنیتی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴ خورشیدی) یعنی «راهبرد امنیت ملی» ایالات متحده (NSS ۲۰۲۵) و سند «امنیت ملی چین در عصر جدید»، تصویری روشن از مرحلهای تازه در روابط آمریکا و چین ارائه میدهند. طبق این اسناد، رقابت میان دو قدرت بزرگ جهانی از وضعیت واکنشی و مقطعی عبور کرده و به مرحلهای ساختاری، مداوم و بلندمدت رسیده است؛ مرحلهای که قواعد، اهداف و خطوط کلی تعاملات آینده را مشخص میکند و مبنایی برای پیشبینی مسیر روابط دوجانبه در سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵ خورشیدی) و پس از آن فراهم میسازد.
به نوشته «مدرن دیپلماسی»، یکی از مهمترین نقاط اشتراک این دو سند آن است که هر طرف، دیگری را منبع اصلی خطر راهبردی معرفی میکند. چین فشارهای آمریکا را بزرگترین مانع در مسیر توسعه مسالمتآمیز خود میداند و همزمان ایالات متحده نیز چین را چالشی جامع، نظاممند و بلندمدت توصیف میکند. این برداشت متقابل، نشان میدهد که بیاعتمادی، عمیق و نهادینه است و رقابت دیگر تنها اختلافی بر سر سیاستهای مقطعی نیست، بلکه ریشه در نگاههای متفاوت به نظم جهانی دارد.
در حوزه نظم بینالمللی، هر دو کشور بر اهمیت ساختار جهانی تأکید میکنند، اما تعریف متفاوتی از مشروعیت آن دارند. آمریکا خود را ستون نظم مبتنی بر قواعد پس از جنگ سرد میبیند و بر آزادی کشتیرانی، شفافیت اقتصادی، ائتلافهای امنیتی و استانداردهای حکمرانی جهانی پافشاری میکند. در مقابل، چین جهان را در حال گذار و آشوبی بیسابقه میداند و اصلاح نظام حکمرانی جهانی را بر مبنای توازن قدرت جدید ضروری بیان میکند. این تفاوت بنیادی نشان میدهد که رقابت واشنگتن و پکن، تقابلی بلندمدت بر سر چشماندازهای کلان و ساختاری است، نه اختلافی قابل حل در کوتاهمدت.
طبق این گزارش تحلیلی، با وجود شباهت در اهداف اعلامی دوکشور در زمینه «حفظ ثبات»، منطق رفتاری آنها بهشدت متفاوت است. آمریکا در NSS ۲۰۲۵ بر تقویت حضور پیشدستانه در منطقه هند–آرام (از جمله تحکیم ائتلافها با ژاپن، کره جنوبی و استرالیا، گسترش همکاری با کشورهای جنوبشرق آسیا و برجستهسازی نقش سازوکارهایی مانند کواد) تأکید دارد. در مقابل، چین بر نوسازی همهجانبه دفاعی تمرکز کرده و با تقویت توانمندیهای دریایی، هوایی و موشکی، بهویژه قابلیتهای ضددسترسی منطقهای، میکوشد از حضور نظامی آمریکا در منطقه پیرامونی خود جلوگیری کند.