محمدعارف، نویسنده، کارگردان و مدرس دانشگاه، با تأکید بر ضرورت پژوهش عمیق و نگاه انسانشناسانه در سینمای دفاع مقدس، بیان کرد که بخش عمدهای از ضعف آثار این حوزه به ناآشنایی فیلمسازان با زبان مشترک مخاطب جهانی بازمیگردد.
جوان آنلاین: دومین جشنواره ایثار در شهر تبریز برگزار شد. محمد عارف، نویسنده، پژوهشگر و مدرس دانشگاه در گفتوگو با «جوان» در ارزیابی خود از برگزاری چنین جشنوارههایی، مانند جشنواره ایثار گفت: برگزاری جشنوارههای سینمایی ذاتاً میتواند نقش مؤثری در ارتقای فیلمسازی، کارگردانی و افزایش آگاهی اجتماعی داشته باشد، اما این تأثیر زمانی محقق میشود که آثار ارائهشده مبتنی بر پژوهشهای عمیق و نگاه انسانشناسانه باشند؛ چیزی که متأسفانه در بسیاری از فیلمهای ما کمتر دیده میشود.
وی با انتقاد از سطحینگری در پرداخت سوژههای مرتبط با شهدا، جانبازان و اسرا افزود: اغلب فیلمسازان، فیلمنامهنویسان و حتی کارگردانهای ما مطالعات عمیقی ندارند. ورود به جهان درونی سوژهها آنچه در انسانشناسی به مطالعات اِمیک یا درونی معروف است، تقریباً مغفول مانده و بیشتر به نمایشهای بیرونی و آسیبهای اجتماعی سطحی بسنده شده است. این نگاه از منظر شهید، جانباز یا اسیر قابل قبول نیست و فاصله زیادی با حقیقت زیسته آنها دارد.
اهمیت پژوهش در فیلمنامهنویسی
این پژوهشگر راهحل این مسئله را حرکت به سمت حمایتهای پژوهشمحور دانست و گفت: پیش از آنکه فیلمنامهنویسی آغاز شود، باید بستر پژوهش فراهم شود؛ چه در قالب حمایتهای پژوهشی و چه مسابقات ایدهمحور. به نظر من، دستکم ۶۰ درصد موفقیت یک فیلمنامه باید حاصل مطالعات میدانی، کتابخانهای، مصاحبه و مشاهده باشد. این به معنای حضور فیزیکی در جبهه نیست، بلکه فیلمنامهنویس باید با دهها و حتی صدها نفر گفتوگو کند تا به هسته اصلی سوژه برسد؛ سرچشمهای که پس از توصیف، نیازمند تحلیل و تفسیر است.