تردیدی در این باره وجود ندارد که با گسترش بهکارگیری هوش مصنوعی نزد عموم مردم طبیعتاً در چند سال آینده شاهد تغییر بسیار محسوس سبک مشاغل خواهیم بود. در نظر بگیرید که امروزه در موضوعاتی مثل حمل و نقل شهری یا خرید و فروش اجناس همچنان شکل پیشین در قالب فروشگاههای مختلف وجود دارند، اما در بسیاری مواقع سبک و محل و ابزار خرید و فروش از شکل سنتی به بازارگاهها و فروشگاههای بزرگ اینترنتی منتقل شده است
جوان آنلاین: وقتی کلمهای به اسم «جنگ تراشه» به گوشتان میخورد، درک و دریافت نخستین شما از این کلمه چیست؟ وقتی این اعداد در برابر چشم و گوش شما رژه میروند که چین در حال سرمایهگذاری ۸۰۰میلیارد دلاری در فناوریهای مربوط به هوش مصنوعی است یا اینکه در همسایگی خودمان، اماراتمتحدهعربی و عربستان در حال سرمایهگذاری وسیع روی قابلیتهای هوش مصنوعی هستند، به طوری که گفته میشود عربستان سرمایهگذاری ۴۰میلیارد دلاری را در این زمینه آغاز کرده است، چه چشم اندازی در برابر چشمان شما قرار میگیرد؟ در واقع همچنان که یک رقابت تسلیحاتی در خاورمیانه و بیشتر نقاط دنیا از جمله آسیا برای تجهیز زرادخانههای دفاعی به آخرین نسل هواپیماها، موشکها و پهپادها دیده میشود و اخبار آن گاه و بیگاه به شکل رسمی در رسانهها بازتاب مییابد، در آن سو رقابتی پنهانتر برای ورود به دنیای هوش مصنوعی به عنوان شاخهای نوظهورتر از علوم رایانهای و فناوری اطلاعات آغاز شده است. ظهور هوش مصنوعی قرار است تغییرات وسیعی را در جوامع بشری پدید آورد. اینکه این تحولات دقیقاً چه خواهد بود و تا کجا پیش خواهد رفت و در سطوح خرد و کلان چه پیامدهایی را به بار خواهد آورد، شاید هنوز آن وضوح کامل شکل نگرفته است، اما همه فعالان این عرصه، آیندهپژوهها و حتی دسته بزرگی از سیاستمداران میگویند این تغییرات گریزناپذیر خواهد بود. گفتوگوی ما با دکترسیدمهدی شریعتزاده، مدیر مرکز مشاوره انجمن ملی هوش مصنوعی ایران و معاون اجرایی سابق ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاست جمهوری به این موضوعات پرداخته است.
وقتی راجع به هوش مصنوعی سخن میگوییم دقیقاً درباره چه حرف میزنیم؟ آیا برای هوش مصنوعی میتوان مرز، تاریخچه، آغاز و خاستگاهی در نظر گرفت؟ امروز هوش مصنوعی در چه بخشها و شاخههایی ظهور و بروز دارد؟
به طور کلی هوشمندی به معنی توانایی درک و بهکارگیری دانش شناخته میشود. بر همین مبنا هوش مصنوعی توانمندی الگوریتمها و سامانههای رایانهای در بهکارگیری دانش به منظور انجام فعالیتهایی است که معمولاً نیازمند دانش بشری هستند، از جمله طبقهبندی تصمیمگیری و تولید محتواهای گوناگون متنی و بصری. این طور میتوانیم بگوییم که هوش مصنوعی به عنوان یکی از زیرشاخههای علوم رایانهای از حدود ۷۰سال پیش تعریف و شناخته شده است، هرچند در طول زمان بارها دچار تغییرات مختلفی در روشها، مصادیق و ابزارها شده است، اما به طور خلاصه میتوان گفت از سال۲۰۱۳ با شکوفایی شبکههای عصبی عمیق، مرحله جدیدی در این علم و فناوری ایجاد شده است. مجموعه این نوآوریها و تغییرات حدود هفت سال پیش به شکوفایی و درخشش مدلهای بنیادین منجر شد، بنابراین به مرور شاهد شکوفایی هوش مصنوعی مولد و نمونههای متنوع آن از جمله چتربازهای هوشمند و همچنین ابزارهای مختلف تولید عکس، فیلم، تغییر صدا و موارد متعدد دیگر بودهایم که امروزه هم با سرعت فزایندهای در حال تکامل، توسعه و ارتقا هستند. کافی است نگاهی به دور و بر خود بیندازیم. امروزه بسیاری از مردم با ابزارهای هوش مصنوعی مولد آشنایی دارند و حجم بسیار زیادی از محتوایی که در شبکه اینترنت، شبکههای اجتماعی و حتی رسانهها تولید میشود یا مستقیماً از سوی هوش مصنوعی مولد ایجاد شده یا تا حد بسیار زیادی متکی به قابلیتها و ابزارهای این فناوری بوده است.
خب از چه زاویههایی میتوان به تحولات مربوط به گسترش هوش مصنوعی در زندگی امروز پرداخت؟ آیا میتوان گفت که عصر جدیدی در زندگی بشر آغاز شده است که معنا، روابط و اصل و فرع زندگی انسان را تحت تأثیر قرار خواهد داد؟