اقتصاد۲۴- عرضهای بدون اصلاح قیمت که رانت ۳۰ همتی را در بازار خودرو توزیع میکند. ثبتنام حدود یک میلیون نفر در دومین روز از بازگشایی سایت ثبتنام برای عرضه حدود ۱۲۰ هزار خودرو از خطای سیاستگذار در ساماندهی بازار خودرو حکایت دارد. آنچه مشخص است بخشی از این تقاضا غیرمصرفی است و متقاضیان دنبال سودی هنگفت از بازار نابسامان خودرو هستند. طبق بررسیها، تقاضای واقعی خودرو در سال جاری در بهترین شرایط بیش از ۱.۲ میلیون دستگاه نخواهد بود.
طرح بزرگ فروش خودرو (خارج از سامانه یکپارچه) در شرایطی از چهارشنبه گذشته کلید خورد که با توجه به فاصله همچنان زیاد قیمت کارخانه و بازار خودروهای عرضهشده و البته حجم بالای استقبال شهروندان (طبق آمار غیررسمی)، به نظر میرسد بخش قابل توجهی از تقاضا، غیرمصرفی و در راستای سرمایهگذاری است.
پس از مدتها فریز نسبی فروش که بیشتر ناشی از تعهدات سنگین خودروسازان در سامانه یکپارچه تخصیص خودرو بود، خودروساز بزرگ کشور فروشی خارج از سامانه، اما با شرایطی نسبتا مشابه (در دوران فعال بودن سامانه موردنظر) را به اجرا گذاشت.
در طرح جدید فروش خودرو، بیشتر محصولات تولیدی شرکت عرضهکننده در قالب فروش فوری (با قیمت قطعی) و پیشفروش (با قیمت غیرقطعی) عرضه شدهاند، محصولاتی که اختلاف زیاد و وسوسهکنندهای بین قیمت کارخانه و بازارشان وجود دارد. همین اختلاف قیمت، انگیزه اصلی شهروندان برای شرکت در این طرح فروش به شمار میرود.
البته متقاضیان را باید به دو دسته مصرفکننده واقعی و سوداگر تقسیم کرد. در واقع این اختلاف قیمت، هم برای مصرفکنندگان واقعی ایجاد انگیزه کرده و هم برای آنهایی که تقاضای غیرمصرفی دارند و دنبال سوداگری هستند. طبق آمار غیررسمی، تا ظهر پنجشنبه چیزی حدود یکمیلیون نفر در طرح فروش خودرو شرکت کردهاند و با توجه به اینکه این طرح محدودیت تکمیل ظرفیت (بابت بسته شدن سایت فروش) ندارد و سایت فروش تا تاریخی مشخص باز خواهد بود، قطعا آمار تقاضا رقم بالاتری را ثبت خواهد کرد.
البته بانکها نیز در نقش بالابرنده تقاضا ظاهر شدهاند، چه آنکه اعلام کردهاند برای وکالتی کردن حساب متقاضیان، به آنها اعتبار میدهند؛ بنابراین متقاضیان نیازی ندارند که تمام وجه موردنیاز برای بلوکه کردن (۲۳۰میلیون تومان) را خود تامین کنند و بخشی از آن را بانکها میدهند. این پول البته به حساب خودروساز نمیرود و در بانکها بلوکه میشود.
اما تشخیص اینکه چه میزان از تقاضای ثبتشده (پس از بسته شدن سایت فروش) واقعی و چه میزان غیرمصرفی و سوداگری است، کار راحتی نیست و بعد از چند ماه میتوان حدسهایی در مورد آن زد. بااینحال با توجه به تجربههای قبلی از یک سو، اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها و تقاضای بالا برای شرکت در طرح موردنظر، میتوان ادعا کرد بخشی از این تقاضا غیرمصرفی بوده و متقاضیان دنبال سودی هنگفت و یکشبه از این محل هستند.
تقاضای واقعی خودرو در سال جاری در بهترین شرایط بیش از ۱.۲ میلیون دستگاه نخواهد بود که البته سناریوی منطقی میگوید تقاضای واقعی در ۱۴۰۳ کمی بیش از یکمیلیون دستگاه است.
این در حالی است که فقط در عرض ۲۴ ساعت پس از آغاز فروش خودرو، حدود یکمیلیون تقاضا به ثبت رسیده و تا روز انتهایی ثبت نام قطعا بیش از این خواهد بود. در گذشته نیز چند میلیون نفر در طرحهای فروش خودروسازان در قالب قرعهکشی شرکت میکردند که بسیار بیش از تقاضای واقعی بود.
بیشتر بخوانید: پیش بینی قیمت خودرو در آخرین هفته مرداد ۱۴۰۳