دیدار پوتین و علیاف در تاجیکستان، به مرحله مهمی در بازسازی روابط روسیه و آذربایجان تبدیل شد که از دسامبر ۲۰۲۴ دچار تزلزل شده بود. این دیدار که به تعبیر پوتین، پایانی بر یک «بحران عواطف» بود، به عنوان جدیترین گام در مسیر عادیسازی تلقی میشود.
جوان آنلاین: برای درک اهمیت پوتین و علیاف در تاجیکستان، ابتدا باید تحلیل کرد که آیا واقعاً بحرانی در روابط روسیه و آذربایجان وجود داشت یا صرفاً شاهد سوءتفاهمها و «ناهمواریهایی» در تماسها بودیم؟ پس از آن میتوان جایگاه گفتگوی مستقیم پوتین و علیاف در حاشیه اجلاس سران کشورهای مستقل مشترکالمنافع (CIS) را در بازسازی روابط مشخص کرد.
ریشههای بحران: از سانحه هواپیما تا حوادث یکاترینبورگ
باید اذعان کرد که از اواخر دسامبر ۲۰۲۴، اختلافاتی هرچند نه بنیادین، اما آشکار، میان مسکو و باکو وجود داشت. الهام علیاف از همان ابتدا علناً با موضع اولیه روسیه در مورد سقوط هواپیمای شرکت آذال (AZAL) در قزاقستان مخالفت و اعلام کرد که انتظار واکنشی سریعتر در تمام جنبههای مسئولیت روسیه در این فاجعه، از جمله پذیرش تقصیر، مجازات عاملان و پرداخت غرامت مادی را داشته است. لازم به ذکر است که ولادیمیر پوتین بلافاصله پس از سانحه از باکو عذرخواهی کرد، اما فرآیند تحقیقات تا پاییز ۲۰۲۵ به طول انجامید.
پس از حوادث یکاترینبورگ که در آن دو تبعه آذربایجان جان باختند، روابط از مرحله اختلاف به مرحله بحرانی وارد شد. تماسهای سیاسی در سطح عالی، هرچند بدون اعلام رسمی، به حالت تعلیق درآمد.