اقتصاد۲۴- اتصمیم ناگهانی امارات متحده عربی برای خروج از اوپک، بیش از آنکه یک تغییر فنی در بازار نفت باشد، نشانهای از جابهجایی قدرت در نظم انرژی جهان است. بازاری که زمانی با یک تصمیم اوپک دچار شوک میشد، این بار واکنشی سرد نشان داد و قیمت نفت بیشتر تحت تاثیرجنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تحولات تنگه هرمز قرار دارد تا خروج سومین تولیدکننده بزرگ این سازمان. همین بیتفاوتی بازار، مهمترینپیام این رویداد است: اوپک دیگر بازیگر بلامنازع بازار نفت نیست.
در ظاهر، خروج ابوظبی شاید تغییری فوری در قیمتها ایجاد نکند، زیرا امارات پیش از این نیز بارها متهم به عبور از سقف تولید خود بود. اما در سطح راهبردی، این تصمیم میتواند نشانه آغاز فرسایشتدریجی نهادی باشد که بیش از شش دهه ستون اصلی مدیریت عرضه نفت جهان محسوب میشد. وقتی یکی از مهمترین اعضا ترجیح میدهدبیرون از چارچوب اوپک عمل کند، پرسش اصلی دیگر درباره قیمت نفت نیست، بلکه درباره بقای خود اوپک است.
به نوشته فایننشال تایمز، تحلیلگران انرژی این اتفاق را «آغاز پایاناوپک» توصیف کردهاند؛ زیرا عربستان سعودی برای حفظ انسجام گروه با چالشی جدی روبهرو شده است. اوپک در دهه ۱۹۷۰ با تحریم نفتی علیهحامیان اسرائیل به اوج قدرت رسید و زمانی نزدیک به نیمی از نفت جهان را کنترل میکرد، اما امروز سهم آن بدون امارات به حدود یکچهارمتولید جهانی رسیده است. رشد سریع تولید آمریکا، بهویژه نفت شیل، و افزایش نقش کشورهای خارج از کارتل، قدرت سنتی اینسازمان را بهشدت کاهش داده است.