
اقتصاد۲۴- تامین ارز واردات به دلیل محدودیت منابع ارزی یکی از موانع ورود خارجیها عنوان میشود. این در شرایطی است که به گفته واردکنندگان، سازمان ملی استاندارد هم از ارائه مجوز لازم در این زمینه امتناع میکرد که فعلا از موضع خود کوتاه آمده است. مانع سوم نیز اقدامات پشتصحنه خودروسازان است.
با وجود گذشت حدود یکسالونیم از شکسته شدن طلسم واردات، روند ورود خودرو به کشور بسیار کند پیش میرود؛ اتفاقی که به نظر میرسد علاوه بر چالش تامین ارز، با مخالفتهای خاموش نیز در ارتباط است.
اسفند ۱۴۰۰ بود که رئیسجمهور با حضور در ایرانخودرو فرمان آزادسازی واردات خودرو را صادر کرد. ابراهیم رئیسی در آن روز فرمانی هشتمادهای برای بخش خودرو صادر کرد که یکی از بندهای آن، آزادسازی واردات پس از حدود چهارسال بود. حدود دوماهونیم پس از صدور این فرمان، شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا که در بهار ۹۷ و پس از خروج آمریکا از برجام، واردات خودرو را در راستای مدیریت منابع ارزی ممنوع کرد، حکم نهایی درباره آزادسازی واردات را -به واسطه عدمتمدید ممنوعیت موردنظر- داد.
این اقدام شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا مجوز لازم -نه کافی- را به وزارت صنعت، معدن و تجارت داد تا آزادسازی واردات خودرو را وارد فاز اجرایی کند. با این حال حدود۴ماه طول کشید تا این وزارتخانه آییننامه واردات خودرو را اعلام و ابلاغ کرد.
از ابلاغ آییننامه تا ورود اولین محموله خودروهای خارجی به کشور نیز۴ماه طول کشید. نزدیک به سهماه بعد هم وزارت صمت نخستین مرحله از پیشفروش این خودروها را اجرا کرد. این در حالی است که با وجود گذشت حدود چهارماه از اجرای این پیشفروش، هنوز هیچ خودروی خارجی جدیدی تحویل متقاضیان نشده و از طرفی، روند ورود خودرو به کشور بسیار کند پیش میرود.
در این فاصله، البته واردات خودروهای کارکرده به کشور نیز پس از کشوقوس زیاد، به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و شورای نگهبان هم اخیرا آن را تایید کرد. با توجه به مجموعه اتفاقات رخداده و عبور «واردات خودرو» (چه صفرکیلومتر و چه کارکرده) از فیلترهای قانونی -از شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا گرفته تا مجمع تشخیص مصلحت نظام- در ظاهر بستری هموار برای ورود خودروهای خارجی به کشور فراهم شده، با این حال ظاهرا این «بستر هموار» به نوعی خطای دید است و واردات هنوز هم با موانعی که به نوعی به چشم نمیآیند، اما بسیار مهم هستند، روبهروست.
از همین رو این پرسش برای افکار عمومی ایجاد شده که با وجود اخذ همه تاییدیههای قانونی، اولا چرا روند ورود خودرو به کشور کند است؛ ثانیا دلیل کندی ترخیص خودروهای واردشده چیست؟ پرسش دیگر افکار عمومی این است که آیا واردات خودرو مخالفانی خاموش و ذینفعانی قدرتمند دارد و آنها اجازه شتاب گرفتن ورود خودروهای خارجی را نمیدهند؟ در پاسخ به این پرسشها میتوان موارد مختلفی را با توجه به اتفاقات رخداده در این ۱۷ماه (مدت زمانی که از صدور فرمان آزادسازی واردات خودرو گذشته) و همچنین اظهارنظرهای رسمی و البته شنیدهها و اخبار غیررسمی از پشتپرده کندی واردات خودرو، مطرح کرد.
