اقتصاد۲۴- نامه آبیرنگی که مالک شریعتی، نماینده جوان مجلس در جریان بررسی صلاحیت و برنامههای وزیر میراث فرهنگی در مجلس پخش کرد، بار دیگر مساله شبنامهنویسی را بر سر زبانها انداخت. هرچند توزیع شبنامه با کاری که شریعتی انجام داد متفاوت است چرا که منشاء شبنامه معمولاً مشخص نمیشود و شخص نماینده آن را توزیع نمیکند. شبنامه یک عنوان کلی است که به مجموعهای از نوشتهها اطلاق میشود و جستجوها نشان میدهد که از زمان مشروطه در ایران رواج پیدا کرده است. این نوشته میتواند یک اعلامیه، نامه تهدیدآمیز، نامه سرگشاده تهدیدآمیز، اعلام موضع درباره یک موضوع خاص یا مجموعهای اطلاعات افشا شده باشد که در نهایت برای فشار بر شخص مورد نظر یا تغییر در یک تصمیم تهیه میشود.
به گزارش فرارو، نویسنده شبنامه ناشناس باقی میماند و امضای مشخص نیز پای آن نیست. گاهی اصلاً امضایی ندارد و گاهی عناوینی کلّی مثل «امت حزبالله»، «جمعی از فرزندان و خانوادههای شهدا»، یا «انتباهنامه اجتماعیون – عامیون ایران»، «اعلان ملت به بریگاد قزاق» یا مانند آن پایین نامه خودنمایی میکند. شبنامه برای تهدید یا اعمال فشار تهیه و توزیع میشود. نمونههایی از نگارش و توزیع این شبنامهها در سالهای اخیر، داخل و خارج مجلس وجود داشته است که آنها را با هم بررسی میکنیم.
عطااله مهاجرانی، وزیر پیشین ارشاد که تجربه پخش کردن شبنامه علیه خود در مجلس را داشت، در توئیتر نوشت: «توزیع شب نامه در مجلس سابقه دارد. در جلسه استیضاحم در مجلس پنجم برخی در وسط جلسه شبنامه علیه من توزیع کردند. منتها عقلشان و سن و سالشان از مالک! بیشتر بود. شب نامهها را در کازی (کازیه / کازیو) نمایندگان قرار داده بودند. مالک طفلک بشور و بپوش شب نامه را در صحن توزیع کرد.» اشاره مهاجرانی به کازیه نمایندگان اشاره دارد که محل قرار دادن نامههای هر نماینده است. مطلبی که احمد شیرزاد نماینده مجلس ششم نیز در گفتگو با فرارو به آن اشاره کرد و در بخش دیگری از گزارش خواهد آمد. با توجه به جمعبندی میان صحبتهای مهاجرانی و شیرزاد، شبنامههای حساس در صحن توزیع نمیشود (که منشاء آن مخفی بماند) بلکه در کمد نامه (کازیه) نمایندگان قرار میگیرد. پیگیری خبرنگار فرارو از خبرنگاران باسابقه پارلمانی نشان میدهد که ارسال پیامک به تلفن همراه نمایندگان، ارسال فکس به دفتر، توزیع در صحن توسط نیروهای کادر خدماتی یا اداری و قرار دادن در کازیه از جمله راههای پخش شبنامه یا محتوایی مانند آن در ادوار مختلف مجلس بوده است.