اقتصاد۲۴- عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، شنبهشب با حضور در برنامه گفتوگوی ویژه خبری به تشریح پروندههای جاری در حوزه سیاست خارجی پرداخت. سکاندار سیاست خارجی در این گفتگو و در پاسخ به سؤالی درباره اخبار منتشرشده ناظر بر دیدار ایلان ماسک با امیرسعید ایروانی با قاطعیت تأکید کرد «این اتفاق نیفتاده است و این خبرسازیای بود که از سوی رسانههای آمریکایی انجام شد و میتوان اهداف پشت این موضوع را نیز حدس زد». به گزارش شرق، عراقچی با بیان اینکه «هیچیک از سفارتخانههای ما اجازه ندارند که بدون هماهنگی چنین دیدارهایی را انجام دهند و آنچه در این زمینه منتشر شد، خبرسازی بود»، عنوان کرد «من صبح روز جمعه این خبر را دیدم و نگاه ما این بود که این خبرسازی ارزش پاسخگویی ندارد و با همکاران خود در نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز که صحبت کردیم، آنها معتقد بودند که این خبر ارزش پاسخگویی ندارد. بعد از آن با توجه به گسترش انتشار خبر، همکاران ما در نیویورک در این زمینه موضعگیری کردند که به نظر میرسد این موضعگیری کمی مبهم بود و موجب شد که تصورات در این زمینه افزایش پیدا کند. امروز نیز مشاهده کردیم که این موضوع بازتاب گستردهای در رسانههای داخل و خارج داشته و عدهای له یا علیه آن اظهارنظر کرده بودند. در همین چارچوب من از سخنگوی وزارت خارجه خواستم که این خبر را تکذیب کنند».
به گفته عراقچی، «خبر منتشرشده، خبرسازی بود و در واقع به نظر میرسد که شاید یک فضاسنجی از سوی برخی از رسانههای آمریکایی نیز بوده که ببینند چنین زمینهای وجود دارد یا نه». مسئول سیاست خارجی کشور سخنانس را اینگونه ادامه داد «درحالحاضر چنین ارادهای در این زمینه از سوی ما وجود ندارد. چنین چیزی را نیز مصلحت نمیدانیم و چنین درخواستی از طرف ما نیست و ما منتظر هستیم که سیاستهای جدید آمریکا اعلام شود و براساس سیاستها و عمل آنها در سطح بالای کشور تصمیم میگیریم». او با رد اظهارنظر مجری برنامه مبنی بر اینکه وزارت خارجه در واکنش به این خبر تأخیر زیادی داشته است، این را هم مطرح کرد «من فکر میکنم تأخیر زیادی ایجاد نشد و همانطور که اشاره کردم، ما اول فکر میکردیم که این خبرسازی ارزش پاسخگویی ندارد».
عراقچی در پاسخ به سؤالی درباره احتمال صدور قطعنامه علیه ایران در جلسه آتی شورای حکام و تلاش تروئیکای اروپا، تصریح کرد: «صحبتهایی مطرح است که ممکن است قطعنامهای در شورای حکام علیه ایران تصویب شود. خودشان بارها این موضوع را تجربه کردهاند، هر بار که قطعنامهای صادر شده و حرکتی علیه ما انجام شده است، ما هم متقابلا جواب دادهایم. الان هم به آقای گروسی صراحتا این موضوع گفته شده است. آقای دکتر اسلامی هم فرمودند، بنده هم اینجا تکرار میکنم که اگر قطعنامهای علیه ما صادر شود، با اقدامات متقابل ایران مواجه خواهد شد و ما در برنامه هستهای خودمان اقدامات جدیدی را اجرا خواهیم کرد که حتما آنها دوست نخواهند داشت». وزیر خارجه ایران در ادامه همین گفتگو، «توجه اصلی سیاست خارجی دولت چهاردهم را ناظر بر منطقه یعنی همسایگان و بعد از آن هم کشورهای عضو بریکس دانست». وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همچنین در موضوع افایتیاف و سؤال مجری این گفتوگوی تلویزیونی مبنی بر اینکه عدهای معتقدند پیوستن به افایتیاف یک نوع خودتحریمی است و دورزدن تحریمها را مشکل میکند، خاطرنشان کرد «موضوع افایتیاف بحث دامنهداری است و این موضوع درحالحاضر در مجمع تشخیص مصلحت نظام در حال بررسی است. موافقان و مخالفان پیوستن به افایتیاف دلایل خود را دارند و مجموعه این دلایل باعث شده که هنوز تصمیمی در این زمینه گرفته نشود».
مسئول دیپلماسی کشور درباره تنش تهران-تلآویو هم چنین گفت «موضع ما از همان فردای حمله رژیم صهیونیستی روشن بوده است. این یک تهاجم جدید به جمهوری اسلامی ایران است و ما حق پاسخگویی براساس حقوق بینالملل و منشور ملل متحد داریم. این حق برای برای ما محفوظ است و زمان و چگونگی آن را خود ما در زمان و شرایط مقتضی تعیین میکنیم. جمهوری اسلامی ثابت کرده همواره حکیمانه و هوشمندانه رفتار کرده و تصمیمات خود را براساس سه اصل عزت، حکمت و مصلحت گرفته است». در کنار آنچه عباس عراقچی در این گفتوگوی تلویزیونی مطرح کرد، چند سرفصل از مواضع وزیر امور خارجه حائز اهمیت جلوه میکند، بنابراین جا دارد که این سرفصلها بیشتر واکاوی شود.
در ادامه گفتوگوی شنبهشب عراقچی، او سراغی از برجام هم گرفت و تلویحا مرگ آن را اعلام کرد، چراکه به گفته او «اگر مذاکرات هستهای اکنون آغاز شود، برجام دیگر آن خاصیت سابق را ندارد و به شکل موجود خود، عینا نمیتواند احیا شود. ممکن است بهعنوان مرجع استفاده شود، اما دیگر برای ما آن خاصیت سابق را ندارد و ما باید وارد مذاکراتی شویم که به یک توافق ممکن بتوانیم برسیم». سکاندار سیات خارجی کشور به مکانیسم ماشه هم اشاره کرد و درباره امکان رفع نقصهای برجام ازجمله مکانسیم ماشه در توافق آینده با احتیاط بیان کرد «الان نمیتوان پیشبینی کرد، چراکه مذاکرات جدید آغاز نشده است». باوجوداین عراقچی تأکید کرد «اگر مذاکرات هم شروع شود، فرصت محدودی خواهد داشت، چراکه در اکتبر ۲۰۲۵ زمان پایان قطعنامه ۲۲۳۱ که قطعنامه برجام است، خواهد بود. وقتی که قطعنامه به صورت خودکار منحل شود، دیگر اسنپبک از بین خواهد رفت. اگر توافق جدیدی حاصل نشود، ما با یک شرایط بحرانی مواجه خواهیم بود و ممکن است کشورهای اروپایی که در برجام حضور دارند، به دنبال اسنپبک بروند، اما نمیتوانم درباره یک سال آینده قضاوت کنم».
وزیر خارجه ایران اگرچه معتقد بود «فرصت برای مذاکرات هنوز وجود دارد»، اما به نظر او «این فرصت محدود است و برای چنین مذاکرات پیچیدهای، یک سال زمان خیلی زیادی نیست، بهویژه با وجود بحرانهای منطقهای و بینالمللی. وقتی هم آغاز شود، مذاکرات مشکلی خواهد بود. البته ما برای این مذاکرات آمادگی کامل داریم و ما پنجرههای دیپلماسی را باز میدانیم، به شرطی که اراده واقعی در طرفهای مقابل ما وجود داشته باشد. در غیراینصورت، ما مسیر دیگری را خواهیم رفت و ما برای هر مسیری آمادگی داریم. همانطور که در قضیه حمله رژیم صهیونیستی گفتیم ایران برای هر سناریویی آمادگی دارد، در اینجا هم به کشورهای غربی میگوییم مسیر هستهای ما در یک سال آینده، مسیر حساس و پیچیدهای خواهد بود ولی ما برای هر سناریویی آمادگی داریم؛ اگر به نقطه تقابل برسیم یا همکاری، برای آن آمادگی داریم». البته عراقچی این را هم متذکر شد که «همزمان بحث منطقه و درگیریها، شرایط را برای گفتگو و مذاکره سختتر کرد و مسئله اوکراین و اروپا کماکان وجود دارد. برای اروپاییها موضوع اوکراین جدی است و تقریبا برای اولین بار از جنگ جهانی دوم، از دید آنها به خاک اروپا تهاجم شده و تهدیدی که آنها احساس میکنند، موضوع را پیچیده کرده است. موضوع هستهای ما هم پیچیدگیهای خاص خود را دارد، بنابراین ورود به یک دوره مذاکرات جدید با این موانع مواجه است، اما من فکر میکنم دیپلماسی میتواند همچنان به کار گرفته شود».