ایران عزیزمان از جمله کشورهایی است که ذخایر معدنی قابل توجهی دارد؛ از جمله طلا، مس، زغالسنگ و سنگآهن که هر یک میتوانند نقش مهمی در اقتصاد ملی ایفا کنند، با این حال سهم بخش معدن در تولید ناخالص داخلی کشور بسیار کمتر از ظرفیت واقعی است
جوان آنلاین: برنامه راهبردی و عملیاتی اکتشاف معادن کشور که قرار است تا شهریور ماه امسال رونمایی شود، در حالی توجه فعالان حوزه معدن و زمینشناسی را به خود جلب کرده است که صنعت معدن همچنان با مشکلات عمیق و ساختاری دست و پنجه نرم میکند. معادن فعلی، باوجود ظرفیتهای بالقوه و حجم قابل توجه منابع طبیعی نتوانستهاند سهم واقعی خود را در توسعه اقتصادی و ارتقای رفاه عمومی ایفا کنند، از این رو پرسشهای مهمی درباره چرایی ضعف عملکرد، مدیریت ناکارآمد و شفاف نبودن روند واگذاریها مطرح است؛ پرسشهایی که با وعدههای جدید این برنامه راهبردی، همچنان بیپاسخ ماندهاند.
ایران عزیزمان از جمله کشورهایی است که ذخایر معدنی قابل توجهی دارد؛ از جمله طلا، مس، زغالسنگ و سنگآهن که هر یک میتوانند نقش مهمی در اقتصاد ملی ایفا کنند، با این حال سهم بخش معدن در تولید ناخالص داخلی کشور بسیار کمتر از ظرفیت واقعی است. یکی از دلایل مهم این موضوع، ضعف در فرایند اکتشاف و بهرهبرداری از معادن است. اگرچه سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی در سالهای گذشته اقدام به تولید دادههای پایه، نقشههای زمینشناسی و ژئوفیزیک هوایی کرده، اما نبود پیگیری و سرمایهگذاری عملیاتی موجب شده است این دادهها نتوانند به شکلی مؤثر تبدیل به پروژههای سودده و فعال شوند. از طرف دیگر، نقد مهمی که همواره بر عملکرد این حوزه وارد بوده، مربوط به نحوه واگذاری معادن به بخش خصوصی است.
این روند پیچیده، غیرشفاف و بعضاً غیرعادلانه باعث شده است معادن مهم و بزرگ کشور در دست معدنداران خاص و نهادهای دولتی باقی بماند و بخش خصوصی واقعی که میتواند با سرمایهگذاری و دانش فنی خود صنعت معدن را متحول کند، فرصت ورود به این حوزه را پیدا نکند.
نمونه عینی این معضل را میتوان در معدن آغدره تکاب مشاهده کرد؛ معدنی با ذخایر غنی طلا که سالهاست به دلیل عدمشفافیت در قراردادها، کمبود سرمایهگذاری و بیتوجهی به توسعه زیرساختها، نتوانسته است نقش خود را به خوبی ایفا کند.