گروه اندیشه: کاظم موسوی بجنوردی رئیس مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی در نکوهش موهومات و مهملات رئیس جمهور آمریکا، یادداشتی نوشته در روزنامه ایران. او در این یادداشت تاکید می کند وعده متوهمانه بازگرداندن ایران به «عصر حجر»، بیش از آن که هراسی در دلِ وارثان یکی از کهنترین تمدنهای بشری برانگیزد، نشانه جهلِ عمیق مدعیان نسبت به حقیقتِ «ایرانزمین» است. در حالی که توحش قرن بیستیکمی، زیرساختها و بیمارستانها را نشانه گرفته، تاریخ گواهی میدهد که این بوموبر همواره پناهگاه اندیشه، هنر و مردمسالاری بوده است؛ سرزمینی که مجلدات تاریخش از کلِ عمرِ تقویمیِ مهاجمان فراتر میرود.
از نظر بجنوردی حقیقت ایران، نه در سازههای بتنی، که در حافظه جمعی ملتی نهفته است که به قول اسلامی ندوشن، چون دلفین جَست میزند و هر کجا گمان کنید نیست، دوباره پدیدار میشود. امروز، ایستادگی در برابر تجاوز، نه فقط یک دفاع نظامی، بلکه صیانتی تمامعیار از یک فرهنگِ صلحجوست که هرگز جهان را به نام آزادی به آتش نکشیده است. ما با تکیه بر میراثی که از فردوسی تا زرینکوب تبلور یافت تفتیش عقاید درست نکردهاند؛ از اینکه ماجرای سن بارتلمی نداشتهاند و با گیوتین سرهای مخالفان را درو نکردهاند؛ از اینکه جنگ گلادیاتورها و بازیهای خونین با گاو خشمآگین را وسیلۀ تفریح نشمردهاند؛ از اینکه سرخپوستها را ریشهکن نکردهاند و بوئرها را به نابودی نکشانیدهاند؛ از اینکه برای آزار مخالفان، ماشینهای شیطانی شکنجه اختراع نکردهاند و اگر هم بعضی عقوبتهای هولناک در بین مجازاتهای عهد ساسانیان بوده است، آن را همواره به چشم یک پدیده اهریمنی نگریستهاند؛ و از اینکه رویهمرفته ایرانیها به اندازه سایر اقوام کهنسال دنیا نقطه ضعف اخلاقی نشان ندادهاند، احساس آرامش و غرور میکنم و در این احوال اگر پرسش سمج و تأملانگیز منتسکیو و پاریسیهای کنجکاوش یقهام را بگیرد و باز از من بپرسد: «چگونه میتوان ایرانی بود؟» پاسخ روشنی برای آن آماده دارم؛ جوابی که خود پرسشی دیگر است: «چگونه میتوان ایرانی نبود؟»
216216