محمدرضا مقامی فرد| اینجا تهران است، حوالی خیابان فردوسی و منوچهری؛ جایی که سالهاست نبض غیررسمی ارز ایران در آن میتپد. اما این روزها اگر گوش تیز کنید، میان فریادهای «دلار – یورو»، زمزمههای عجیبی به گوش میرسد که نه ربطی به اسکناس آمریکایی دارد و نه به پوند انگلیس. صحبت از خودِ «ریال» است؛ اما ریالی که ارزشش با آنچه روی آن چاپ شده، تفاوت دارد.
مشاهدات میدانی خبرنگار سرویس اقتصادی تابناک نشان میدهد که بازار خرید و فروش اسکناسهای درشت ریالی در کف بازار و در معاملات تلگرامی، رونق عجیبی گرفته است. نرخهای وسوسهکنندهای که در این میان جابهجا میشود، حکایت از پدیدهای دارد که شاید در نگاه اول غیرقابل باور به نظر برسد: «گرانفروشیِ پول ملی در برابر پول ملی!»
اگر این روزها گذرتان به محدوده دلالان ارزی در بازار تهران، خیابان فردوسی و چهارراه استانبول بیفتد، با صحنهای تازه مواجه میشوید. در کنار ارزهای خارجی، اسکناسهای ریال هم در صف خرید و فروش قرار گرفتهاند. دارنده اسکناسهای درشت، بهویژه اسناس های جدید یک میلیون تومانی، ۵۰۰ هزار تومانی و اسکناسهای ۲۰۰ و ۱۰۰ هزار تومانی، با پیشنهاداتی مواجه میشود که رد کردن آنها احتما
به گزارش تابناک؛ این اظهار نظر از سوی شورای فقهی بانک مرکزی نشان میدهد که از نگاه بانک مرکزی، فرقی میان اسکناس نو و کهنه یا ایرانچک درشت و خرد وجود ندارد و هرگونه مبادله ریال با ریال که در آن توازن عددی رعایت نشود، خروج از دایره شرع و ورود به محدوده «ربا» تلقی میگردد. با این حال و با وجود هشدار صریح بانک مرکزی مبنی بر حرام بودن چنین معاملاتی، سایه سنگین این معاملات بر بازار همچنان سنگینی میکند و سوال بعدی اینجاست که چرا برخی در بازار حاضر هستند برای «کاغذِ ریال»، بهایی بیش از «اعتبارِ ریال» بپردازد؟ آیا اهدافی همچون معاملات زیرزمینی و دور زدن ابزارهای مالیاتی و فرار از مالیات مطرح است یا سمت و سوی جمع آوری اسکناس در مسیر تامین ریال برای قاچاق سوخت در مرزهای شرقی است؟