«در مدت معلوم» میتواند مکررا ثابت کند که دغدغههای متعالی و ارزشمند، شاید حسن نیت کسی را نشان دهد و او را به عنوان «آدم خوب»ی بشناساند، ولی برای تبدیل شدن این «آدم خوب» به «فیلمساز خوب» ظرایف دیگری هم لازم است.
سوره سینما – حسین ساعیمنش : ۱) میثم سر کلاس از سه نوع برخورد نزدیک یاد میکند: یکی که نصف دین است و خرج بالایی هم دارد؛ دومی که منتهی به عقوبت الهی میشود؛ و سومی که به «برخورد نزدیک از نوع سوم» شناخته میشود و طبعا به خاطر عدم دسترسی به مورد اول و اجتناب از مورد دوم به وجود آمده. خب با این توضیح که هیچ مشکلی وجود ندارد. وقتی فرضمان به این شکل مطرح شود، طبیعی است که ازدواج موقت معقول جلوه میکند. «در مدت معلوم» اگر ادعای آسیبشناسی و تحلیل و بررسی موضوعی اجتماعی را داشته باشد و نخواسته باشد از آن موضوع، صرفا به عنوان بستری برای نمایش لودگی و طرح شوخیهای جنسی استفاده کند، باید به سراغ این برود که دلیل غیرمعقولی که منجر به ایجاد قبح حول این مساله شده را رد کند. مشکل فیلم هم دقیقا همینجاست. اینکه مساله را طوری طرح میکند که اصلا دلیلی دیده نمیشود. مسلما در اینجا نمیخواهیم برای این قبح اصالت قائل شویم و از آن دفاع کنیم، اما باید به این مورد توجه داشته باشیم که بالاخره دلیلی وجود داشته که این قبح به وجود آمده. حالا ممکن است این دلیل را ناموجه بدانیم، اما وجودش را که نمیتوانیم منکر شویم. مشکل فیلم این است که قضیه را بیش از حد بدیهی مطرح میکند. فقط نشان میدهد که هرجا میثم صحبت از ازدواج موقت میکند، همه چپچپ نگاهش میکنند و تشرش میزنند. اما اصلا معلوم نیست «چرا» این کارها را میکنند. در نتیجه مخاطب مجبور میشود دانستههای خارج از فیلم خودش را تاثیر بدهد. اما اگر این کار را نکند، با توجه به نحوه طرح مسالهای که در فیلم دیده میشود، احتمالا به نتیجه جالبتوجهتری خواهد رسید: اینکه همه آدمها به جز میثم و آن دختر طبقه پایینی و آن پسری که دربهدر دنبال میثم است (و طبعا سازندگان فیلم)، احمقاند که مساله به این واضحی را نمیفهمند (و تمام افراد دیگری که از آغاز بدعت تا به حال، در قبال آن موضع داشتهاند هم از این صفت مستثنی نخواهند بود).
«در مدت معلوم» دست روی موضوعی میگذارد که حتی نمیتواند آن را به درستی مطرح کند. و طبیعی است که هیچ وقت نتواند در آن موضوع عمیق شود. و این یکی از مهمترین ضعفهای فیلم است. البته همه اینها در شرایطی است که فیلم، ادعای آسیبشناسی و تحلیل و بررسی موضوعی اجتماعی را داشته باشد و نخواسته باشد از آن موضوع، صرفا به عنوان بستری برای نمایش لودگی استفاده کند.