علی پیرولی، پژوهشگر حوزه مالیات در یادداشتی نوشت: «راز درآمد پایدار مالیاتی، گرفتن مالیات بیشتر نیست؛ ساختن اقتصادی است که در آن مالیات دادن صرفه داشته باشد»؛ به بیان ساده تر، نظام مالیاتی باید به سمتی حرکت کند که پرداخت مالیات بصرفهتر از فرار مالیاتی باشد. در چنین نظامی دیگر نمیتوان صرفاً بر افزایش تعداد پروندهها و گسترش دامنه شناسایی کسب و کارهای کوچک تا متوسط متکی بود؛ اینجاست که یک پرسش مهم برای سیاستگذار شکل میگیرد: چگونه میتوان نظام مالیاتی را به گونهای طراحی کرد که رسمیشدن به جای آنکه برای بنگاه کوچک صرفاً به معنای افزایش هزینه و الزامات باشد، به یک مزیت اقتصادی تبدیل شود؟
تجربه اصلاحات مالیاتی در کشورهای مختلف نشان میدهد ظرفیت واقعی درآمدزایی از بسیاری از مشاغل و بنگاههای اقتصادی کوچک محدود است. در مقابل، این گروهها ممکن است پیش از این نیز با مجموعهای از مالیاتها، هزینهها و پرداختهای رسمی و غیررسمی مواجه باشند؛ بنابراین گسترش دامنه مالیاتی اگر بدون اصلاح محیط کسبوکار و سادهسازی مقررات انجام شود، لزوماً به افزایش پایدار درآمد مالیاتی منجر نمیشود.