مقدمه:

توهم امنیت در دنیای دیجیتال در دهه‌ی گذشته، کارآفرینان دیجیتال با این باور پیش می‌رفتند که کسب‌وکار‌های آنلاین، به دلیل ماهیت «غیرفیزیکی» و «توزیع‌شده»، در برابر بحران‌های محیطی مصون هستند. تصور بر این بود که اگر یک فروشگاه فیزیکی در اثر جنرگاه پرداختی، در نهایت به یک کابل مسی زیر زمین یا یک دکل مخابراتی وابسته است که می‌تواند با یک موشک یا یک دستور قطع اینترنت، از دسترس خارج شود. ضرر و زیان کسب‌وکار‌های آنلاین در ایام جنگ را نمی‌توان تنها با عدد «سود سالانه» سنجید؛ بلکه باید به «فرصت‌های از دست رفته» و «سقوط اعتماد مشتری» نگریست. بازگشت به شرایط عادی پس از جنگ، سال‌ها زمان می‌برد تا دوباره همان اعتماد و روتین خرید دیجیتال شکل بگیرد. در نهایت، تحلیل نهایی این است:

در دنیای امروز، تاب‌آوری (Resilience) یک کسب‌وکار آنلاین، نه در میزان ترافیک سایت یا تعداد فالوورها، بلکه در میزان «تنوع منابع تامین»، «سرمایه‌های نقد و غیردیجیتال» و «توانایی انطباق سریع با نیاز‌های بقای جامعه» تعریف می‌شود.

دکتر محمدرضا حاج ابوالقاسمی

پژوهشگر، کارشناس روابط بین‌الملل و مدیریت ارتباطات