اقتصاد۲۴- شاید زمانی که با اخبار تعداد اشتغال ایجاد شده در کشور روبهرو میشویم برایمان این سوال پیش بیاید که این آمار چقدر به واقعیت نزدیک است؟ یکی از این خبرها، خبر مربوط به ایجاد یک میلیون شغل تا پایان سال است که از سوی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام شده است. سیدصولت مرتضوی، در نشست کارگروه ملی قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری که در وزارت کار برگزار شد، طرحهای اشتغالآفرین در مناطق روستایی را دارای بهرهوری بالا توصیف کرد و گفت: در ماههای پایانی سال با همافزایی ایجادشده در سطح ملی و تاکید ویژه رییسجمهور، مشکل تامین منابع برای ایجاد اشتغال نداریم و به هدفگذاری ایجاد یک میلیون شغل خواهیم رسید. مرتضوی، در این نشست ایجاد تعاونیهای روستایی و شرکتهای زراعی را تسهیلگر اشتغال پایدار و هزینهکرد واقعی تسهیلات دانست و گفت: خوشبختانه با گزارشهای اعلام شده دستگاههای اجرایی میزان قابلتوجهی از اشتغال پیشبینی شده محقق شده است. البته پیش از این محمود کریمی بیرانوند، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار، در مصاحبهای که در آبان ماه با یکی از خبرگزاریها داشت اعلام کرده بود از ابتدای سال تاکنون حدود ۷۵۰ هزار شغل از سوی دستگاهها در سامانه ملی رصد اشتغال ثبت شده است که این آمار در راستای اجرای طرح زیست بوم ملی اشتغال است.
به گفته بیرانوند از نیمه دوم سال ۱۴۰۰ تا پایان سال ۱۴۰۱ طبق برنامهریزیها باید یک میلیون و ۸۵۰ هزار شغل در کشور ایجاد میشد که حدود ۶۵۰ هزار شغل در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ محقق و بیش از ۶۰درصد تعهد ایجاد اشتغال عملیاتی شد و یک میلیون و ۲۰۰ هزار شغل دیگر هم میبایست تا پایان سال ۱۴۰۱ ایجاد شود. زمانی که حرف از ایجاد اشتغال به میان میآید، اغلب افراد به هزینه و سرمایهگذاریهای میلیاردی فکر میکنند، اما آیا با هزینه کم هم میشود ایجاد اشتغال کرد؟ میزان سرمایهگذاری متوسط موردنیاز برای ایجاد یک شغل صنعتی از سال ۹۷ روند افزایشی به خود گرفته، به طوری که میزان سرمایهگذاری موردنیاز برای هر شغل در بخش صنعت در سال ۹۶ معادل ۲۸۰ میلیون تومان بوده و در سال بعد این رقم به ۵۹۰ میلیون تومان رسیده و در سال ۹۸ کمی افزایش را تجربه کرده و به ۶۲۰ میلیون تومان رسیده است. اما در سال ۹۹ این امر دستخوش جهش قابلتوجهی شده، به طوری که میزان سرمایهگذاری موردنیاز برای هر شغل در حوزه صنعت در سال ۱۴۰۰ به یک میلیارد و ۴۸۰ میلیون تومان رسیده است. قطعا این عدد امروز حول و حوش دو میلیارد تومان است. بنابراین اگر این عدد مبنا قرار گیرد؛ هزینه ایجاد یک میلیون شغل تا پایان سال (اگر در بخش صنعتی باشد) عددی ۱۵ رقمی و تقریبا معادل ۵۵ میلیارد دلار (با دلار نرخ آزاد) است. آیا چنین پولی در ایران وجود دارد؟ البته اگر منظور آقای وزیر ایجاد شغل در بخشهای خانگی، تعاون یا خدمات باشد؛ اعداد کوچکتر میشوند. مثلا در بخش خانگی با یک تا ۵ میلیون میشود یک شغل ایجاد کرد. یا در بخش تعاون چند نفر دور هم جمع میشوندو یک کسب و کار به راه میاندازند.
براساس این گزارش با استناد به آمارگیری سامانه ملی رصد اشتغال، در فاصله شهریور تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۰ و هفت ماهه فعالیت دولت، ۶۳۴ هزار شغل در کشور به وجود آمده است. بررسی جنسیت اشتغال ثبت شده در پنج ماهه امسال نیز نشان میدهد که از مجموع ۳۴۱ هزار و ۶۳۳ شغل ایجادی، ۷۰درصد اشتغال ثبتی را مردان و ۳۰درصد را زنان به خود اختصاص دادهاند و بیش از ۶۰درصد افراد دارای مدرک دیپلم و بالاتر بودهاند. اصغر آهنیها، نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار و رییس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران در واکنش به سخنان صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخصوص وعده ایجاد یک میلیون شغل تا پایان سال به «اعتماد» گفت: توزیع اشتغال در بخشهای دولتی کمتر از بخش خصوصی است و وزیر کار نیز به استناد سرمایهگذاریها در واحدهای جدیدی که عمدتا در بخش خصوصی هستند این رقم را اعلام کرده است.