چند ماهه گذشته را میتوان بر اساس گزارشات پلیس فتا دوران آغاز ظهور باج افزارها و استفاده از آنها در عرصه وب ایرانی دانست. هرچند در سالهای قبل نیز موارد معدودی استفاده از باج افزار مشاهده شده بود؛ اما هشدارهای مکرر پلیس فتا در سال ۹۴ نشان دهنده رشد فزاینده این نرم افزار خطرناک و این رفتار ضد اجتماعی در چند ماهه اخیر است.
چنانکه روز گذشته نیز سرهنگ حسین رمضانی معاون امور بین الملل و حقوقی پلیس فتای ناجا در نشست خبری خود در خصوص گسترش باجافزارها درفضاهای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز هشدار داد و گفت: یکی از مواردی که در حال افزایش است، شیوع باج افزارها در فضای مجازی است. وی بر ضرورت اطلاع رسانی به مردم در مورد خطر رو به رشد باج افزارها در ایران تاکید کرد.
باج افزار چیست؟
این روزها ساخت، فروش و سوء استفاده از بدافزارهای Ransom-ware یا باجافزارها، تبدیل به یک حرفه و تجارت بزرگ شده است. باج افزارها نوع خاصی از بد افزارها هستند که با ورود به رایانه یا گوشی فرد قربانی آن را قفل میکنند و امکان دسترسی فرد را به اطلاعات خود از بین میبرند، این بدافزار سپس به فرد قربانی پیام میدهد که در صورت نیاز به بازیابی اطلاعات خود باید مبالغی به حساب ایجاد کننده آن یا همان شخص سودجو و مجرم بپردازد تا اجازه دهد رایانه یا گوشی قفل شده از حالت قفل خارج شود.
مجرمان از طریق ارسال پیامک یا ایمیل، لینکی را به شهروندان ارسال کرده و با عناوین جذاب آنها را فریب میدهند که در صورت کلیک بر روی این لینک به مطلب خاصی خواهند رسید. همچنین برخی از آنها با موجسواری بر روی واقعههای خبری چنین اقدامی را انجام میدهند، غافل از اینکه با کلیک کردن بر روی این لینک باجافزار پنهانسازی شده در آن نیز وارد سیستم تلفن همراه یا رایانه شده و منجر به از بین رفتن یا سوء استفاده از اطلاعات کاربر میشود.
در این گونه موارد فرد قربانی جز فرمت کردن دستگاه خود که منجر به از دست رفتن همه اطلاعات میشود یا اطاعت از فرد مجرم راه دیگری ندارد، اما توصیه پلیس در چنین مواردی چیز دیگری است.