12 / 06 /1404
به گزارش آنا، امیرمحمد گمینی در این نقد و بررسی به اهمیت تصحیح و ترجمه این اثر که توسط «کاوه نیازی» انجام شده و از سوی انتشارات اسپرینگر منتشر شده، پرداخته و تاکید کرده است که این ترجمه میتواند در معرفی متون فارسی نجومی از تاریخ ایران به جوامع علمی جهان، بسیار مؤثر بوده و ابهاماتی را که تاکنون در این زمینه بوده است، برطرف کند.
امیرمحمد گمینی
امروزه در کتب تاریخ نجوم، اگر بخشی را به نجوم اسلامی اختصاص دهند، اشارهای نیز به «مدلهای سیارهای غیربطلمیوسی» در آثار هیئتِ جهان اسلام میکنند؛ چرا که از طرفی افسانۀ افول علم در تمدن اسلامی از سدههای پنجم و ششم را به چالش میکشد، افسانهای که برخی مستشرقان در اواخر قرن نوزدهم بر سر زبانها انداختند، و از طرف دیگر، ارتباطهایی میان این مدلها و نجوم کُپرنیکی پیدا شده است. اما باید توجه داشت که مبحث مدلهای غیربطلمیوسی، تنها یک جنبه از تاریخ علم هیئت است؛ این علم از جهات دیگر به مباحثی متفاوت گره میخورد که اهل علم آن روزگار در ایجاد علمی روشمند و سازگار با دیگر علوم طبیعی و ریاضی با آن درگیر بودند. به همین دلیل این آثار مملو از استدلالها و براهینی هستند که مدام نقد و بررسی میشدند و اختلاف نظرهایی که گاه بسیار ریشهای بودند؛ بنابراین برای آشنایی با این مباحث و استدلالها و نقدها باید زبان آنها را شناخت. تصحیح و انتشار این آثار شاید اولین قدم در این جهت باشد.