اقتصاد۲۴- وزیر صنعت، معدن و تجارت با اعلام اینکه برای ۱۳۳ هزار خودرو ثبت سفارش انجام شده، از وجود ۵۰ هزار دستگاه خودرو در گمرکات کشور خبر داد. عباس علیآبادی با بیان اینکه برنامه وزارت صمت رونق واردات است، گفته که «تاکنون ۱۳۳ هزار خودروی وارداتی ثبت سفارش شده و از این تعداد، ۵۰ هزار خودرو در گمرکات کشور است.»
وی با تاکید بر اینکه روند واردات [و ترخیص و تحویل]تا حدودی کند است، تاکید کرده «به زودی این خودروها عرضه خواهند شد». علیآبادی این را هم گفته که تاکنون هشتهزار خودروی وارداتی به مردم تحویل داده شده است.
اظهارات وزیر صمت، اما چند پرسش را در ذهن افکار عمومی ایجاد میکند. نخست اگر ۵۰ هزار دستگاه خودرو در گمرکات کشور وجود دارد، چرا ترخیص و تحویل نمیشوند؟ پرسش دوم اینکه چرا آمار ارائهشده از سوی وزیر صمت، با آمار اخیر گمرک و اظهارات چندی پیش وزیر اقتصاد همخوانی ندارد؟ همچنین این پرسش مطرح است که ارز این ۵۰ هزار دستگاه خودرو از کجا تامین شده است؟ آیا بانک مرکزی این ارز را تخصیص و پرداخت کرده است؟ یا واردکنندگان خود دست به کار شدهاند؟ در کنار همه این پرسشها البته یک ابهام و پرسش کلی نیز وجود دارد، اینکه چطور ناگهان آمار ورود خودرو به گمرکات کشور آن هم در نخستین ماه سال با چنین شدتی بالا رفته است؟
از زمان ابلاغ آییننامه واردات خودرو در شهریور ۱۴۰۱ تا به امروز حدود ۲۰ ماه میگذرد، این در حالی است که واردات مطابق با وعدهها پیش نرفت و روندی بسیار کند دارد. در واقع حتی اگر بپذیریم که واقعا ۵۰ هزار دستگاه خودرو در حال حاضر مهمان گمرکات کشور است، این عدد نه با وعدهایی که سیاستگذار داد (از جمله واردات ۲۰۰ هزار دستگاهی تا پایان بهار ۱۴۰۲) همخوانی دارد و نه با برنامههای اجرایی (فروش ۳۳ هزار دستگاه خودروی خارجی به مردم) میخواند.
طبق اظهارات وزیر صمت، کل ثبت سفارش انجامشده برای واردات خودرو، ۱۳۳ هزار دستگاه است و تنها ۳۰ درصد این تعداد وارد گمرکات کشور شده است. این آمار را مقایسه کنید با وعدهای که سیاستگذار پس از ابلاغ آییننامه داد و گفت ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو تا انتهای ۱۴۰۱ و ۱۰۰ هزار دستگاه دیگر هم تا آخر بهار ۱۴۰۲ وارد میشود. مقایسه نشان میدهد تنها یکپنجم تعداد خودروهایی که قرار بود وارد شود، مهمان گمرکات کشور است و حتی میزان ثبت سفارش با وعده ۲۰۰ هزار دستگاهی نمیخواند.
همچنین با در نظر گرفتن گذشت ۲۰ ماه از ابلاغ آییننامه خودرو، در این بازه زمانی به طور متوسط ماهی تنها دوهزار و ۵۰۰دستگاه خودرو وارد کشور شده است. این در حالی است که در کشور روزانه بالای چهار هزار دستگاه خودرو به تولید میرسد. تفاوت این دو آمار از دو جهت اهمیت دارد. یکی اینکه با چنین وارداتی، شعار تنظیم بازار خودرو با کمک واردات، عملی نمیشود. دیگری هم اینکه واردات محدود فعلی هرگز خطری را متوجه تولید داخل نخواهد کرد و واردات تا رسیدن به خط قرمز تولید داخل راه زیادی دارد.
اما در باب پرسش نخست – چرا ۵۰ هزار خودروی وارداتی به گمرک (به گفته وزیر صمت) ترخیص و تحویل نمیشوند – باید بخش ترخیص و تحویل را از هم جدا کرد. طبق قواعد گمرک، برای ترخیص هر کالایی از جمله خودرو، واردکننده باید اظهارنامه را به گمرک تحویل دهد. در این اظهارنامه مواردی مانند مشخص کردن منشأ ارز و همچنین تاییدیههای موردنیاز برای واردات هر کالا، قید میشود و گمرک در صورت تایید آن، مجوز ترخیص را صادر خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: فیلم/ علی جدی: در کشور مافیای خودرو نداریم!