میتوان گفت تفاوت خسروشاهی با بقیه سفرای ایران در واتیکان این بود که از لحاظ شخصیتی شجاع، جسور و ریسکپذیر و از جهت فکری، دارای استقلال رأی بود. او خویش را صاحبنظر میدانست و دست به اقداماتی ابتکاری میزد. دیگران در قامت سفیر مشغول به فعالیت بودند و انتظارات متعارف و حداقلی را رعایت میکردند، ولی او فراتر از این حد، در قامت نماینده امام و حتی تشیع در واتیکان و اروپا فعالیت میکرد
جوان آنلاین: تاریخچه و فراز و فرودهای ارتباط دیپلماتیک جمهوری اسلامی با واتیکان از جمله موضوعاتی است که کمتر مورد بررسی و مداقه قرار گرفته است. مقال پی آمده درصدد است که با بررسی ادوار این رابطه و نتایج هر دوره نتیجهای شفاف از آن به دست دهد؛ امید آنکه علاقهمندان را مفید و مقبول آید.
آغاز روابط سیاسی ایران و واتیکان
ایران و واتیکان به صورت رسمی، روابط خود را از اسفند سال ۱۳۳۲ ش آغاز کردند و سفارتخانههای دو کشور در تهران و واتیکان رسماً افتتاح شدند. روابط دو دولت تا پیروزی انقلاب اسلامی، بدون چالش و عمدتاً به شکل تشریفاتی ادامه داشت. حسنعلی کمال هدایت، محمد ساعد مراغهای، انوشیروان سپهبدی، حسین قدس نخعی، خسرو هدایت، مهدی وکیل و فریدون دیبا، سفرای ایران در واتیکان تا پیروزی انقلاب اسلامی بودهاند. آخرین دیدار رسمی مقامات واتیکان و رژیمپهلوی به ملاقات محمدرضا شاه و پاپ ژان پُل ششم در تهران آن هم در توقف شش ساعته به هنگام سفر هوایی پاپ به فیلیپین برمیگردد.
انقلابیون مسلمان ایرانی در دوره مبارزه با رژیم پهلوی، سکوت کشورهای غربی و از جمله واتیکان را دیده بودند و از اینکه نماد مسیحیت در حال حاضر، استقلال رأی سیاسی ندارد، بدان خوشبین نبودند. اینان معتقد بودند اگر حضرت عیسی (ع) در دوره معاصر حاضر بود، به مبارزه با نظام سرمایهداری و کمونیستی و صهیونیستی به سرکردگی امریکا و شوروی میپرداخت و در مقابل ظلم و ستم و استثمار این کشورها ساکت نمینشست.