امریکاییها در پی ۲۸ مرداد، خواهان انجام اصلاحات در ایران بودند. آنان در این فرآیند، خیر مردم را نمیجستند، بلکه بقای شاه و بسط نفوذ وی را میخواستند. هم از این روی بود که در پی قدرت یافتن جان اف کندی و به اراده وی و همفکرانش، علی امینی به عنوان نخست وزیر به محمدرضاپهلوی تحمیل شد. او در دوره بیش از یک ساله سلطنت خویش، شاه را بیمناک و ناگزیر از پناه بردن بیشتر به امریکا نمود
جوان آنلاین: ۲۶ تیر ۱۳۴۱، کابینه دکتر علی امینی که در ۱۶اردیبهشت ۱۳۴۰ شکل گرفته بود، با استعفای وی سقوط کرد. بررسی کارنامه نامبرده در این سمت، همواره مطمح نظر صفحه تاریخ بوده است. مقال پی آمده نیز با استناد به پارهای از تحلیلهای تاریخی، این موضوع را بازخوانی میکند. امید آنکه تاریخ پژوهان معاصر و عموم علاقمندان را، مفید و مقبول آید.
اهرم فشار کندی برای اصلاحات در ایران
امریکاییها در پی ۲۸ مرداد، خواهان انجام اصلاحات در ایران بودند. آنان در این فرآیند، خیر مردم را نمیجستند؛ بلکه بقای شاه و بسط نفوذ وی را میخواستند. هم از این روی بود که در پی قدرت یافتن جان اف کندی در امریکا و به اراده وی و همفکرانش، علی امینی به عنوان نخست وزیر به محمدرضا پهلوی تحمیل شد. او در دوره بیش از یک ساله حکومت خویش، شاه را بیمناک و ناگزیر از پناه بردن بیشتر به امریکا نمود. در مقالی بر تارنمای مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، در اینباره میخوانیم:
«علی امینی، با فشار جان اف کندی رئیسجمهور وقت امریکا، در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ به نخستوزیری رسید. شاه، گرچه از امینی دل خوشی نداشت؛ ولی در برابر خواسته امریکاییها تسلیم شد. از این سو، عوامل انگلستان در ایران از همان ابتدای نخستوزیری امینی در زمره مخالفین او قرار گرفتند و محافل آنان به شکل کانونهای توطئه بر ضد دولت درآمد. در این میان، اسدالله رشیدیان، از مهمترین عمال انگلستان در ایران، در زمره مهمترین مخالفین دولت امینی درآمد. اما امینی عنصری نبود که به این آسانی از میدان خارج شود؛ زیرا به حمایت امریکا از خودش اطمینان داشت. این کشمکش انگلیسی- امریکایی به بروز تشنجات سیاسی در کشور منجر شد. امریکاییها که دیدند ادامه کار دولت امینی برای منافعشان خطر دارد؛ این بار نیز ثابت کردند که منافع خود را بر هر چیز دیگری ترجیح میدهند، در نتیجه حمایت خود را از امینی برداشتند. سرانجام امینی ناچار شد؛ که در ۲۶ تیرماه ۱۳۴۱ استعفا دهد. او تازه بعد از استعفا بود که اعتراف کرد از کمکهای امریکا نیز ناامید شده بود. امینی همچنین احساس کرده بود که از سوی شبکه رشیدیان، خطراتی جان وی را تهدید خواهد کرد. دوران نخستوزیری علیامینی را، میتوان یکی از بارزترین عرصههای رقابتانگلیس و امریکا در ایران، در سالهای پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به حساب آورد…».
علل مطلوبیت امینی برای امریکا