جنگ تحمیلی امریکایی- صهیونیستی و حمله این کشورهای مهاجم به کشورمان از مدتها پیش و در فضای رسانه آغاز شد
جوان آنلاین: جنگ تحمیلی امریکایی- صهیونیستی و حمله این کشورهای مهاجم به کشورمان از مدتها پیش و در فضای رسانه آغاز شد.
در ادامه نیز بازوهای رسانهای دشمن، یعنی شبکههای فارسی زبانی همچون ایران اینترنشنال که کارویژه آن تخریب اذهان عمومی مخاطب ایرانی است، این جنگ را به شکلی جدیتر و گستردهتر از جبهه نظامی ادامه میدهند. اما این رسانهها چگونه در زمینهسازی برای حمله نظامی به کشور نقش آفرین بودند؟ دکتر سید جواد شیخ الاسلامی، پژوهشگر رسانه و فضای مجازی در این باره معتقد است: جنگ رسانهای ارزانتر و پایدارتر از جنگ نظامی است. در جنگ فیزیکی شما تجهیزات از دست میدهید، اما در جنگ رسانهای هدف، «ذهن و قلب» نسل آینده است. آنها میخواهند باورهای ما را تکهتکه کنند تا ما از درون فرسوده شویم. تداوم این جنگ به این خاطر است که دشمنان ما میخواهند نسل جدید را با فرهنگ خودشان بارگذاری کنند تا دیگر نیازی به جنگ فیزیکی نباشد؛ کشور خودبهخود تغییر ماهیت خواهد داد. برای خواندن این گفتوگو با ما همراه شوید.
آقای دکتر شیخ الاسلامی، سپهر رسانهای ایران در تمام دنیا یک استثناست و دهها و صدها شبکه معاند فارسیزبان علیه نظام ایران فضاسازی میکنند و ناآرامیها را نیز ساماندهی کردهاند. نقش این رسانهها را در زمینهسازی برای حمله نظامی به کشور چه میدانید؟
در علوم شناختی ما میگوییم که «ذهن انسان قبل از اینکه واقعیت را ببیند، آن را به عنوان پیش فرض ذخیره میکند (بافری میکند)». رسانههای معاند دقیقاً روی همین بافر ذهنی مخاطبان کار میکنند. آنها تلاش میکنند با تکرار صحنههای خشونتآمیز یا اخبار جعلی، تصویری از یک «دولت شکستخورده و عقب افتاده» و «جامعهای در آشوب و ضد مردم» در ذهن جهانیان بسازند.
وقتی افکار عمومی جهان را قانع میکنند که در ایران وضعیت انسانی بحرانی است و مردم از نظام خود بیزارند، آنگاه زمینه برای یک مداخله نظامی یا تحریمهای سنگین فراهم میشود. آنها میخواهند هزینه سیاسی و اخلاقی یک حمله را برای دنیا کاهش دهند.
تصور کنید میخواهید به خانه همسایهای حمله کنید، اما نمیخواهید همسایههای دیگر شما را محکوم کنند. ماهها قبل به همه میگویید «آن همسایه با خانوادهاش بدرفتاری میکند و خانهشان آتش گرفته است.» وقتی روز حمله فرا برسد، مردم میگویند: «خب، ما که رفتیم تا کمک کنیم!» رسانههای معاند همین روایت غلط را درباره ایران میسازند.
به نظر میرسد در کنار جنگ نظامی و فیزیکی، میدان جنگ در فضای رسانهای علیه کشورمان گستردهتر و جدیتر است. دلیل تداوم این جنگ رسانهای چیست؟
دلیل اصلی این است که «هویت» و «باورهای مشترک» مردم، سختترین سپر دفاعی هر کشوری است. دشمن میداند که تا زمانی که مردم ایران به ارزشهای ملی، مذهبی و انقلابی خود پایبند هستند و با هم همدلی دارند، هیچ تانک و موشکی نمیتواند این کشور را شکست دهد.
جنگ رسانهای ارزانتر و پایدارتر از جنگ نظامی است. در جنگ فیزیکی شما تجهیزات از دست میدهید، اما در جنگ رسانهای هدف، «ذهن و قلب» نسل آینده است. آنها میخواهند باورهای ما را تکهتکه کنند تا ما از درون فرسوده شویم. تداوم این جنگ به این خاطر است که دشمنان ما میخواهند نسل جدید را با فرهنگ خودشان بارگذاری کنند تا دیگر نیازی به جنگ فیزیکی نباشد؛ کشور خودبهخود تغییر ماهیت خواهد داد.
این موضوع مثل «آفتزدن» یک درخت تنومند است. به جای اینکه با تبر به درخت بزنید (جنگ نظامی)، مدام ریشههای آن را سمپاشی میکنید (جنگ رسانهای). این کار زمانبر است، اما در نهایت باعث میشود درخت حتی اگر باد هم نیاید، خودش خشک شود و سقوط کند.
آقای دکتر، یکی از شگردهای رسانههای معاند استفاده از تکنیک «تکرار دروغ» و «شبکهسازی اجتماعی» است. آنها یک خبر کذب را در صدها کانال تکرار میکنند تا برای مخاطب جا بیفتد. مکانیسم شناختی مغز انسان در برابر این سیل اطلاعات نادرست چگونه واکنش نشان میدهد؟
مغز انسان ذاتاً تنبل است و دوست دارد انرژی کمتری مصرف کند. وقتی یک خبر را از دهها منبع مختلف میشنویم، مغز ما به جای تحلیل واقعی، از «تکرار» به عنوان نشانهای برای «اعتبار» استفاده میکند. در علم اعصاب به این پدیده «اثر حقیقت توهمی» میگویند؛ یعنی هرچه یک جمله بیشتر شنیده شود، حتی اگر دروغ باشد، مغز ما آن را واقعیتر و قابلباورتر میپندارد.
رسانههای دشمن از این ضعف شناختی سوءاستفاده میکنند. آنها با ایجاد یک «اکوکامر» یا اتاق پژواک، باعث میشوند فکر کنیم همه مردم همان حرف را میزنند و ما در اقلیت هستیم. این کار باعث ایجاد احساس ناامنی و انزوا در مخاطب میشود.
تصور کنید وارد یک میهمانی میشوید و ۵ نفر پشت سر هم به شما میگویند: «هوا بیرون بارانی است.» شما حتی اگر به پنجره نگاه نکرده باشید، چتر به دست میگیرید. مغز شما گفته است «چون ۵ نفر گفتند، پس حتماً حقیقت دارد.» رسانههای دشمن هم با صدها اکانت فیک و شبکه همسو، همین «باران دروغین» را به رخ ما میکشند تا ما چترِ بیاعتمادی به نظام را بالا ببریم، در حالی که هوا واقعاً آفتابی است.