اقتصاد ۲۴- خبر تغییر رقم یارانه نقدی، ابتدای هفته دوم شهریور روی خروجی یک سایت اقتصادی قرار گرفت. بقیه خبرگزاریها در مواجهه با آن دستوپایشان را گم کردند و یکییکی از هول حلیم توی دیگ افتادند.
اگر بخواهید برای کسی توضیح دهید یککلاغ، ۴۰ کلاغ کردن دقیقا چه معنی دارد، با مثال خوبی روبرو هستیم. خبر تغییر رقم یارانه نقدی یک روز پیش از تعطیلی دوشنبه منتشر شد، ولی در سراسر متن اثری از منبع خبر نیست. چندتایی اشتباه فاحش در آن دیده میشود و حتی مدعی شدهاند یارانه به خانوار دهک یک تا پنج تعلق میگیرد. شیوه تنظیم خبر نشان میدهد نگارشش احتمالا برعهده هوش مصنوعی بوده. گاف مهلک از خبرنگاران و سردبیران در سایر سایتها سرزده، به خصوص آنهایی که لابد از سر کماطلاعی یا بر اثر ذوقزدگی تیتر «غافلگیری مهم پزشکیان برای یارانهبگیران» را انتخاب کردهاند. چون حساسیت موضوع بالاست، سازمان هدفمندی یارانهها روز تعطیل دست به کار شد و در اطلاعیهای نوشت خبر تغییر مبلغ یارانه معیشتی کذب است.
خبر تغییر رقم یارانه نقدی جعلی است؛ فهمیدن این مسئله نیاز به هوش زیادی ندارد. اول خبر نوشتهاند در ماه شهریور قرار است دو یارانه جدید برای خانوار دهک یک تا پنج واریز شود. از همین تکجمله میتوان یکی و نصفی غلط گرفت. اول اینکه یارانه جدیدی در کار نیست و یارانه شهریور چه بهصورت نقدی و چه در قالب کالابرگ مانند همیشه پرداخت میشود.
خبر تغییر رقم یارانه نقدی ایرادات بزرگتری دارد. میشود در آن ردپای هوش مصنوعی گوگل را پیدا کرد. احتمالا از Gemini پرسیدهاند درباره یارانه نقدی شهریور سخنفرسایی کند. کار بدی نیست، اما، چون تکنولوژی هنوز در مورد مسائل حساس بالغ نشده حداقل باید یک نفر آدم کار بلد روی خروجی نظارت کند.
اشتباه بعدی را در مورد پرداخت یارانه تشویقی مرتکب شدهاند. یارانه تشویقی بهمن ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۳ به ادبیات اقتصادی و اجتماعی ایران قدم گذاشت تا مثلا مردم را جای برداشت پول نقد به استفاده از کالابرگ تشویق کنند، اما از سه، چهار ماه پیش به این طرف دیگر از آن خبری نیست.
اینکه میگوییم خبر تغییر در رقم یارانه نقدی ممکن است توسط هوش مصنوعی نوشته شده به همین مورد برمیگردد، چون Gemini قادر نیست تغییرات سریع را درک کند یا اطلاعات درست را از غلط تمیز دهد. پس در آن متن که با بداقبالی دست بهدست چرخیده آمده: جزییات دقیق مبلغ یارانه تشویقی هنوز اعلام نشده است، اما انتظار میرود که مبلغ قابل توجهی باشد! اینها را درباره یارانهای نوشتهاند که برای چهار ماه پرداخت شده و از اردیبهشت کنارش گذاشتهاند. از هوش مصنوعی بهعنوان فناوری نوپا که در ابتدای راه قرار دارد توقع نداریم، ولی خبرنگارها، دبیران سرویس اقتصادی و سردبیرها میتوانستند بیشتر دقت به خرج دهند.