از منظر مطالعات امنیتی، هوش مصنوعی میتواند ماهیت جنگ و بازدارندگی را نیز دگرگون کند و در کنار ابعاد نظامی، هوش مصنوعی تأثیر قابل توجهی بر حوزه اطلاعات و ارتباطات نیز دارد.
**هوش مصنوعی و تحول در معادلات قدرت جهانی**
یادداشت مهمان_دکتر جلال ریزانه، آیندهپژوه و محقق: تحولات فناوری در تاریخ معاصر بارها موجب تغییر در ساختار قدرت و نظم بینالملل شده است. انقلاب صنعتی، فناوری هستهای و سپس انقلاب دیجیتال هر یک بهنحوی قواعد رقابت میان دولتها را بازتعریف کردهاند. در دهههای اخیر، «هوش مصنوعی» بهعنوان یکی از مهمترین فناوریهای عمومیِ تحولآفرین (General‑Purpose Technology) در حال شکلدهی به مرحلهای جدید از این دگرگونیهاست. اهمیت این فناوری تنها در کارکردهای فنی آن خلاصه نمیشود، بلکه در تأثیر عمیق آن بر امنیت ملی، اقتصاد جهانی، ساختار جنگها و حتی فرآیندهای حکمرانی قابل مشاهده است.
یکی از ویژگیهای اساسی هوش مصنوعی، ظرفیت آن برای تبدیل دادههای عظیم به مزیت راهبردی است. در اقتصاد دیجیتال، داده به منبعی کلیدی برای تولید ارزش تبدیل شده و الگوریتمهای یادگیری ماشین ابزار اصلی استخراج این ارزش محسوب میشوند. از این منظر، کشورهایی که به زیرساختهای پردازشی پیشرفته، مراکز داده گسترده و شبکههای تحقیقاتی فعال دسترسی دارند، قادر خواهند بود مزیت رقابتی پایدارتری در اقتصاد جهانی ایجاد کنند. به همین دلیل، در سالهای اخیر رقابت بر سر توسعه تراشههای پیشرفته، توان محاسباتی و دسترسی به دادههای کلان به یکی از محورهای اصلی رقابت میان قدرتهای بزرگ تبدیل شده است.