بیتردید، فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، اینترنت و تحولات دیجیتال، آینده آموزش را تحت تأثیر قرار خواهند داد و نظام آموزشی نیز باید خود را با این تغییرات روزآمد کند. اما به باور من، اینها تنها بخشی از مسئله هستند و بیشتر به لایههای بیرونی آموزش مربوط میشوند
جوان آنلاین: مدرسه، هر روز، رأس همان ساعت همیشگی آغاز میشود. زنگ تفریح میخورد و کلاسها یکی پس از دیگری برگزار میشوند. کتابها، صفحه به صفحه جلو میروند و امتحانها یک به یک از راه میرسند. سالهاست که این تصویر تکراری و آشنا، جلوی چشم دانشآموزان است، دانشآموزانی که با نسلهای قبل، تفاوت بسیار زیادی دارند، اما نحوه آموزشها برایشان هیچ فرقی نکرده است.
جهان دیگر آن جهان گذشته نیست. فناوریهای نوینی، چون هوشمصنوعی با سرعتی خیرهکننده در حال تغییر شیوه یادگیری هستند، مهارتهای مورد نیاز زندگی هر روز دگرگون میشوند و بسیاری از دانستههایی که امروز، یاد داده میشوند، احتمالاً چند سال بعد، کارکرد خود را به طور کلی از دست بدهند. در چنین شرایطی، یک سؤال مهم و جدی بیش از هر زمان دیگری پیش روی نظامهای آموزشی قرار میگیرد، اینکه آیا مدرسه امروز، همچنان قرار است همان مأموریتی را انجام دهد که قرن پیش برایش طراحی شده بود، یا زمان آن رسیده که در اهداف، کارکردها و حتی فلسفه وجودی آن بازنگری شود؟ اصلاً آیا مدرسه فقط جایی برای انتقال دانش است یا نهادی که باید هویت، شخصیت، قدرت تفکر و مسئولیتپذیری اجتماعی را نیز پرورش دهد؟ و اگر قرار است آیندهای متفاوت بسازیم، از کدام نقطه باید تغییر را آغاز کنیم، از فناوری و ابزارهای نوین یا از بازتعریف تصویری که از انسان مطلوب و آموزش مطلوب در ذهن داریم؟!
اینها تنها بخشی از مسائلی است که در گفتوگو با مجتبی همتیفر، پژوهشگر تربیتی و عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، به بحث گذاشتهایم. گفتوگویی که از فلسفه مدرسه آغاز میشود و تا آینده نظام آموزشی در عصر هوش مصنوعی ادامه پیدا میکند.
وقتی از اصلاح مدارس صحبت میکنیم، اساساً از مدرسه چه انتظاری داریم؟