۸ تبصره و ۲۱ بند قانون بودجه ۱۴۰۱ به صورت مستقیم به خدمات الکترونیکی و توسعه زیرساختهای ارتباطات و فناوری اطلاعات پرداختهاند. هرچند برخی از این احکام، ماهیت بودجهای ندارند؛ اما در مجموع وزن موضوعات مرتبط با ICT را در قانون بودجه امسال، سنگین کردهاند.
به گزارش پیوست، روند طولانی و پرحاشیه تصویب قانون بودجه سال جاری سرانجام در روز ۲۸ اسفند سال گذشته به پایان رسید و این قانون پس از تایید شورای نگهبان به دولت ابلاغ شد. در قانون بودجه امسال، بندهای متعددی به صورت مستقیم و غیرمستقیم با خدمات الکترونیکی و ICT مرتبط هستند. هرچند احکام قانون بودجه تنها یک سال اعتبار دارند و آن دسته از بندهایی که ماهیت بودجهای ندارند برای سالهای آینده باید مجدداً به تصویب مجلس برسند، اما پررنگ و پرتعداد شدن آنها نشان میدهد ارتباطات و فناوری اطلاعات جایگاه جدیتری پیدا کرده است.
در ۸ تبصرهای که به صورت مستقیم ارتباطات و خدمات الکترونیکی را در خود جای دادهاند، به موضوعاتی مانند کالابرگ (کوپن) الکترونیکی، توسعه شبکه ملی اطلاعات، پرونده سلامت الکترونیکی، دادرسی آنلاین و غیره اشاره شده است.
۱-
۱-۱ کارگروهی راهبری و مشارکت با حضور نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور، نماینده وزارتخانههای راه و شهرسازی، نیرو، اقتصاد، نفت و حسب مورد ارتباطات و فناوری اطلاعات و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همچنین اعضای ناظر از دیوان محاسبات کشور و اتاق بازرگانی ایران (بدون حق رای) تشکیل میشود و مکلف است ظرف دوماه، معیارها، روشها و فرآیند بررسی «اندازه سازگاری طرح (پروژه)ها با روش مشارکت» را تدوین و در سامانه بازار الکترونیک طرحهای عمرانی که در دسترس عمومی قرار دارد، اعلام کند. مسئولیت دبیری این کارگروه و اجرای این حکم با سازمان برنامه و بودجه کشور است.
۲-۱ دستگاههای اجرایی مکلفند برای تمام طرح (پروژه)های تحت مدیریت خود کلیه اطلاعات مقرر در سامانه را حداکثر تا پایان خرداد ۱۴۰۱ در سامانه بارگذاری کنند. سازمان برنامه و بودجه صرفا متناسب با تکمیل اطلاعات اعتبارات تعمیرات اساسی و تامین تجهیزات و ماشین آلات دستگاههای مذکور را تخصیص دهد.
۳-۱ سازمان برنامه و بودجه مکلف است حداقل نیم درصد از طرح (پروژه)های نیمهتمام که طبق خروجی سامانه دارای بیشترین سازگاری با مشارکت هستند و در اولویت قرار دارند را تا پانزدهم تیرماه مشخص نموده و به دستگاههای اجرایی مرتبط اعلام نمایند. دستگاههای اجرایی مکلفند بلافاصله بلافاصله مطالعات «مشارکتپذیری طرح (پروژه)» (امکانسنجی مشارکت) و تهیه نمونه (مدل) مالی اولیه را از طریق مشاور ذیصلاح یا تسهیلگران مشارکت اجراء و نتیجه مطالعات را در سامانه بارگذاری کنند. سازمان برنامه و بودجه مکلف است از محل ده درصد (۱۰%) از سرجمع اعتبارات تملک داراییهای مرتبط با همان دستگاه (موضوع بند الف این تبصره)، اعتبار لازم جهت اجرای این حکم را تامین نماید. وزاری مربوط مکلفند گزارش اجرای این بند را به صورت سه ماهه به کمیسیون تخصصی مرتبط مجلس شورای اسلامی ارائه نمایند.
۴-۱ دستگاههای اجرایی مجازند از ظرفیت تسهیلگران مشارکت که نحوه انتخاب و ویژگیهای آنها به موجب آییننامه موضوع این بند تعیین میگردد استفاده نمایند. حقالزحمه تسهیلگر مشارکت ضمت پیشبینی در اسناد فراخوان توسط سرمایهگذار پرداخت خواهد شد. انعقاد موافقتنامه با چندین تسهیلگر برای یک طرح (پروژه) بلامانع است.
۲- بهای محصول طرح (پروژه) در قرارداد سرمایهگذاری و مشارکت از شمول تعرفهگذاری مندرج در قوانین و مقررات عام و خاص مستثنی است؛ مگر اینکه از قبل مابهالتفاوت آن تأمین شده باشد.
۳- سازمان برنامه و بودجه کشور به نیابت از دولت، تعهدات آتی طرح (پروژه) را تضمین مینماید.
۴- اصل و فرع سرمایهگذاری صورت گرفته در طرح (پروژه) مذکور مشمول مالیات با نرخ صفر خواهد بود.
۵- شرکتهای دولتی میتوانند از محل منابع داخلی خود و بر اساس ساز و کار این بند برای اجرا و بهرهبرداری از طرحهای جدید، نیمهتمام و آماده بهرهبرداری و در حال بهرهبرداری استفاده نمایند.
۲- مسئولیت صدور مجوز و تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر و نظارت بر آن، منحصرا برعهده سازمان صداوسیما است.
۱- سازمان اداری و استخدامی کشور مکلف است ظرف مدت حداکثر سه ماه پس از ابلاغ این قانون، فرآیندهای منجر به ارائه خدمات اختصاصی هرکدام از دستگاههای اجرایی و نهادهای عمومی را با اولویت خدمات پرکاربرد اختصاصی دستگاه بهینه کند و جهت الکترونیکی کردن، آنها را به دستگاه مربوطه ابلاغ نماید.
۲- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ این قانون، معماری کلان و الزامات فنی ارائه خدمات هوشمند و نحوه راهاندازی پنجره واحد خدمات هوشمند دستگاهها را تدوین و جهت تصویب به شورای اجرایی فناوری اطلاعات ارائه دهد.
۳- دستگاههای اجرائی و نهادهای عمومی مکلفند «پنجره واحد خدمات هوشمند» خود را براساس الزامات مصوب شورای اجرائی فناوری اطلاعات حداکثر تا شهریورماه سال ۱۴۰۱ راهاندازی کرده و حداقل یک سوم از خدمات اختصاصی خود را با اولویت خدمات پرکاربرد از طریق این پنجره ارائه دهند.
۴- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است که مرحله اول «پنجره ملی خدمات هوشمند دولت» را تا پایان دیماه سال ۱۴۰۱ راهاندازی کند. دستگاههای موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نهادهای عمومی مکلفند در تعامل با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجره واحد خدمات هوشمند خود را به «پنجره ملی خدمات هوشمند دولت» متصل نمایند به گونهای که خدمات اختصاصی آنها ازطریق «پنجره ملی خدمات هوشمند دولت» قابل دسترسی باشد. دستورالعمل اجرائی این بند مشتمل بر مصادیق خدمات برنامههای اجرائی و اقدامات مشمول اولویتها، اصول حاکم و ضوابط ساماندهی و موارد مشابه، یک ماه پس از ابلاغ این قانون با همکاری سازمان اداری و استخدامی کشور و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تدوین و به تصویب شورای اجرائی فناوری اطلاعات میرسد.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است گزارش عملکرد این بند را هر سه ماه یک بار به کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.
کل منابع حاصل پس از واریز به ردیف درآمدی شماره ۱۱۰۴۱۰ جدول ۵ این قانون به وزارت صنعت، معدن و تجارت (صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته) به منظور حمایت از تولید گوشیهای هوشمند داخلی و صنعت ریزالکترونیک (میکروالکترونیک) اختصاص مییابد. آئیننامه اجرایی این بند توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
۱- قوه قضاییه مکلف است مزایدههای شعب اجرای احکام، دوایر اجرائیه ثبت و تصفیه امور ورشکستگی را از طریق سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) برگزار کند. وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است امکان برگزاری مزایدههای مذکور را در این سامانه فراهم سازد.
۲- قوه قضاییه و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلفند امکان پرداخت کلیه مبالغ از سوی اشخاص از قبیل خواهان، خوانده، شاکی، مشتکی عنه، متقاضی اجراء در شعب اجرای احکام و دوایر اجرای ثبت، متعهد، متعهدله و واریز هرنوع مبلغ به حساب خواهان، محکوم له، شاکی، وثیقه گذار و کارشناس از قبیل استرداد هزینه دادرسی را به صورت الکترونیکی و بدون نیاز به هرگونه مراجعه حضوری فراهم نمایند.
۳- قوه قضاییه، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، شرکتهای بیمه و شرکتهای خودروسازی مکلفند با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، دسترسی سکوهای (پلتفرمهای) بخش خصوصی به اطلاعات و سرویسهای لازم برای ارائه سوابق و اطلاعات خودرو از قبیل مالک رسمی و سابقه تصادفات را به خریدار و مشروط به رضایت مالک فراهم نمایند.
۴- قوه قضاییه موظف است أخذ امضاء از هر یک از خدمتگیرندگان از دفاتر اسناد رسمی، دفاتر ازدواج و طلاق، ادارات ثبت اسناد و املاک، مرکز ملی مالکیت معنوی و اداره ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری را منوط به أخذ تصدیق الکترونیکی از طریق ارسال شناسه (کد) به شماره تلفن همراه اعلامی شخص در سامانه ثنا و ثبت آن در سامانههای مربوط نماید.
۵- قوه قضاییه و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مجازند کلیه امور فاقد ماهیت قضایی که امکان انجام آنها از طریق برونسپاری به بخش خصوصی وجود دارد، از قبیل ثبت الکترونیکی دادخواست و شکوائیه و ایجاد یا اصلاح سامانههای الکترونیکی مورد استفاده در فرآیند دادرسی و اجرای احکام را با رعایت ملاحظات محرمانگی و حفظ حریم خصوصی اشخاص، برونسپاری کنند. قوه قضائیه موظف است در دستورالعملی که ظرف مدت سه ماه از تاریخ لازمالاجراء شدن این قانون به تصویب رئیس قوه قضائیه میرسد امور قابل واگذاری به بخش خصوصی و ساز و کار آن را مشخص کند.
۱- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است برای اجرای نسخه الکترونیک بر مبنای طرح ابلاغی مصوب ۳۱/۳/۱۳۹۹ شورای عالی بیمه سلامت و اصلاحیههای آن نسبت به تشکیل کمیته راهبری کشوری مطابق بند (۸) ضوابط اجرائی طرح نسخه الکترونیک و با مشارکت همه ذینفعان اقدام نماید.
۲- سامانههای تشکیلدهنده پرونده الکترونیک سلامت شامل: سامانههای پرونده الکترونیک سطح یک، سامانه/خدمات (سرویس) استحقاقسنجی سازمان بیمه سلامت ایران، سامانه اصالت و رهگیری دارو و لوازم پزشکی سازمان غذا و دارو، سامانه مرجع شناسهگذاری (کدینگ) پایه سلامت الکترونیکی شامل کدهای تجویز، تشخیص و ارائه خدمت، سامانه یکپارچه اطلاعات مراکز سلامت شامل صدور پروانههای پزشکی و صدور پروانه داروخانهها و نظام (سیستم) مراکز جامع سلامت و سامانه استعلام امضای الکترونیک ارائهدهندگان خدمات سلامت سازمان نظام پزشکی و بانک قواعد الکترونیکی سازمانهای بیمهگر پایه و تکمیلی و رسیدگی الکترونیکی اسناد پزشکی، باید به صورت یکپارچه و مبتنی بر نمونه (مدل) مرجع، کدینگ واحد استاندارد و ضوابط ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با یکدیگر تبادل داده نموده و در تعامل با یکدیگر باشند.
دسترسی مورد نیاز به اطلاعات پرونده الکترونیک سلامت برای بیمار (نمایشگر پرونده) و همچنین امکان دسترسی به سوابق بیمار برای پزشک معالج مطابق مفاد بند (الف) ماده (۷۴) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مطابق دستورالعملی است که حداکثر ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این قانون توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و ابلاغ میگردد.
۳- سازمانهای بیمهگر پایه و تکمیلی و کلیه ذینفعان مندرج در بند (۷) ضوابط اجرایی طرح نسخه الکترونیک مکلفند، وظایف و تکالیف اجرایی مشخص شده در طرح نسخه الکترونیک مربوط به خود را تا حداکثر سه ماه پس از ابلاغ این قانون بهطور کامل انجام داده و سامانههای موجود خود را تکمیل و اصلاح نمایند. شورای عالی بیمه سلامت مکلف است بر حسن اجرای این جزء نظارت نموده و بهصورت ماهانه گزارش پیشرفت را به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور ارائه نماید.
۱- پس از استقرار کامل طرح نسخه الکترونیک حداکثر هفت ماه پس از ابلاغ قانون، صرفاً سامانههای ارائه دهنده خدمات سلامت مورد تأیید آزمایشگاههای ارزیابی نرمافزار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دارای گواهینامه تطابق با استانداردهای پرونده الکترونیک سلامت مجاز به فعالیت میباشند. بنابراین کلیه شرکتها و صندوقهای بیمه پایه و تکمیلی درمان اعم از دولتی و غیردولتی و نیز دستگاههای اجرائی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری، از جمله سازمان بیمه سلامت، سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح، سازمان تأمیناجتماعی و سایر سازمانهای بیمهگر تا حداکثر زمان مشخص شده در این جزء میتوانند از سامانههای مستقل و اختصاصی خود جهت خرید خدمات سلامت به صورت الکترونیکی استفاده نمایند. شورای عالی بیمه سلامت مکلف است بر حسن اجرای این جزء نظارت نموده و بهصورت ماهانه گزارش پیشرفت را به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور ارائه نماید.
۲- نسخهنویسی میتواند بهصورت کاغذی و با درج شماره (کد) ملی بیمار و در قالب ماده (۱۵) ضوابط اجرایی طرح نسخه الکترونیک با عنوان «فرآیندهای جایگزین و غیر الکترونیک» صرفاً در مواردی که به دلیل بروز شرایط اضطراری نظیر حوادث قهری، قطعی اینترنت، قطعی برق و اختلال در زیرساختهای ارتباطی که امکان ثبت و پردازش نسخه الکترونیک وجود ندارد انجام گردد، اسناد تولید شده در این قالب به عنوان اسناد هزینه خرید راهبردی توسط کلیه سازمانهای بیمهگر پایه و تکمیلی قابل پرداخت است. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است با همکاری وزارتخانههای ارتباطات و فناوری اطلاعات و تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مصادیق و مرجع ذیصلاح برای تشخیص شرایط اضطراری را مشخص و در قالب تصحیح ماده (۱۵) ضوابط اجرایی طرح نسخه الکترونیک ظرف مدت یک ماه ابلاغ نماید.
۳- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات حداکثر ظرف یک ماه از ابلاغ قانون، توافقنامه سطح خدمات (اس.ال.ای) نسخه الکترونیکی را مطابق بند (۱۶) ضوابط ابلاغی طرح نسخه الکترونیک تدوین و برقراری ارتباطات سامانهها و زیرساختهای فناوری اطلاعات و اجرای توافقنامه مربوط نظارت نماید، همچنین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ضمن تعیین فهرستی از مناطق محروم کشور که زیرساختهای ارتباطی و سختافزاری لازم برای تبادل الکترونیک را ندارند به گونهای عمل نمایند که تا پایان سال ۱۴۰۱ زیرساختهای لازم برای تبادل الکترونیک در این مناطق فراهم گردد، تمامی خرید خدمات سلامت توسط سازمانهای بیمهگر پایه و تکمیلی و نیز ارسال اطلاعات و اسناد پزشکی از مراکز و مؤسسات ارائه دهنده خدمات سلامت در مناطق مذکور تا زمان فراهم شدن زیرساختهای ارتباطی مورد نیاز براساس دستورالعمل ابلاغی شورای عالی بیمه سلامت خواهد بود.
۴- تمامی تبادلات الکترونیکی در موضوع نسخه الکترونیکی برای تکمیل پرونده الکترونیکی سلامت ایرانیان رایگان میباشد. شورای عالی بیمه سلامت کشور مکلف است، تعرفههای مربوط به تشویقی نسخه الکترونیکی برای ارائهدهندگان خدمات سلامت را تعیین و به تصویب هیأت وزیران برساند، تعرفه مذکور توسط سازمانهای بیمهگر پایه پرداخت گردیده و سهم بیمار را افزایش نخواهد داد.
۵- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است با همکاری سازمان نظام پزشکی کشور، فرآیند تمدید پروانه مسئول فنی، صدور یا تمدید پروانه مطب پزشکان و همچنین صدور گواهینامه اعتباربخشی کلیه مراکز و موسسات ارائه دهنده خدمات سلامت در حوزههای سرپایی و بستری در تمامی بخشهای دولتی، غیردولتی، خصوصی و نیروهای مسلح را منوط به ارسال اطلاعات بهداشتی، تشخیص، درمانی و دارویی به صورت یکپارچه و در بستر درگاه یکپارچه تبادل اطلاعات سلامت (دیتاس) و صرفاً به سامانه پرونده الکترونیکی سلامت ایرانیان (با حفظ محرمانگی اطلاعات) و عقد قرارداد با کلیه سازمانهای بیمهگر پایه نماید، رعایت مفاد ماده (۳۸) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) برای کلیه سازمانهای بیمهگر پایه الزامی است.
۶- ارائه هرگونه دارو و تجهیزات پزشکی مشمول فهرست ابلاغی سازمان غذا و دارو توسط داروخانهها و مراکز درمانی بدون استعلام و احراز اصالت از طریق سامانههای دارای مجوز و مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است، سازمانهای بیمهگر پایه مجاز به پذیرش اقلام فاقد اصالت نبوده و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف به نظارت بر حسن اجرای این بند است، گزارش این بند باید هر سه ماه یکبار به سازمان برنامه و بودجه کشور و کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور ارائه شود.
۷- به منظور اثربخشی مصرف اعتبارات مربوط به طرح (پروژههای) سلامت الکترونیک (در دستگاههای اجرایی مختلف از جمله وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان بیمه سلامت، سازمان تأمین اجتماعی و…) و در راستای اجرای بند (الف) ماده (۷۴) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و به منظور ایجاد همگرایی و یکپارچه کردن این اقدامات در کلیه حوزههای سلامت الکترونیک در بخشهای دولتی و غیردولتی با عنایت به اینکه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی متولی اجرای پروژه اولویتدار «توسعه و استقرار نظام جامع سلامت الکترونیک» میباشد، کلیه مجریان زیر طرح (پروژه)های مربوط به طرح (پروژه) مذکور موظفند قبل از هرگونه اقدام اجرایی و پیشگیری از تعریف طرح (پروژه)های موازی و تکراری و غیرعملیاتی، تائیدیههای فنی و مجوزهای مربوط به رعایت استانداردها و ضوابط یکپارچهسازی سامانه (سیستم)های مذکور با درگاه یکپارچه تبادل اطلاعات سلامت (دیتاس) را از مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی أخذ نمایند. آئیننامه اجرایی مربوط به این بند ظرف مدت یک ماه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و جهت اجراء به کلیه ذینفعان ابلاغ میگردد.
تخلف از اجرای این بند در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه اموال دولتی تلقی میشود.
۸- به منظور تمرکز و تقویت منابع اعتباری مرتبط با سلامت الکترونیک، اجازه داده میشود اعتبارات موضوع اقتصاد دیجیتال، مربوط به معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانههای ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنعت، معدن و تجارت و سایر ظرفیتهای قانونی مندرج در قوانین و مقررات و این قانون، شناسایی و در قالب انعقاد تفاهمنامه همکاری با دستگاههای دارنده اعتبار و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، برای طرح(پروژه)های مرتبط با سلامت الکترونیک هزینه گردد. همچنین پنجاه درصد (۵۰%) اعتبارات مندرج در ردیف بودجه «برنامه تکمیل پرونده الکترونیک سلامت و راهبری نظام ارجاع و اجرای پزشک خانواده»، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی صرف ارتقای زیرساختهای سختافزاری، نرمافزاری و ارتباطی پرونده الکترونیک سلامت خواهد شد که دستورالعمل تخصیص آن توسط مدیریت فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تدوین و ابلاغ میگردد.
۱- مبلغ سیصد و پنجاه میلیارد (۳۵۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال سازمان تأمین اجتماعی
۲- مبلغ سیصد و پنجاه میلیارد (۳۵۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال به سازمان بیمه سلامت ایران
۳- مبلغ یکصد میلیارد (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال به سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح
در این راستا معادل مبالغ مذکور توسط سازمان نظام پزشکی کشور برای تحقق اهداف مذکور تأمین میگردد.
دستگاههای اجرایی و سازمانهای مندرج در این حکم مکلفند گزارش عملکرد این بند را هر دو ماه یک بار به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ارائه نمایند.
